Gastroetnomüzikolojik Kaynatmalar: Ekmek Ritüelleri ve Seslerin Buluşması
Gastroetnomüzikolojik kaynatmalar ve ekmek ritüellerinin seslerle buluştuğu benzersiz bir keşif turu.
Nilüfer Belediyesi’nin Pancar Deposu’nda gerçekleşen Gastroetnomüzikolojik Kaynatmalar söyleşisi, ekmeğin binlerce yıllık yolculuğunu müzik ve tatımla örerek gündeme taşıdı. Etkinlikte, ekmeğin sadece bir besin olmaktan öte çeşitli ritüellerle toplumsal hafızayı taşıyan bir öğe olduğuna vurgu yapıldı.
Sunumu Prof. Dr. Özlem Doğuş Varlı tarafından yapılan buluşmada, ekmeğin tarihsel bağlamı ve kültürel bağlarının altı çizildi. Katılımcılar arasında Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Bukle Erman da vardı; Hakan Doğan ise ekşi mayalı ekmekler üzerindeki araştırmalarıyla ve Asuman Dokgöz ise Hitit mutfağına dair deneysel arkeoloji çalışmalarıyla konuşmacı olarak yer aldı.
Etkinlikte, Sümer ve Mezopotamya’dan Hitit ve Antik Mısır’a uzanan medeniyetler arasında ekmeğin ritüelleri konuşuldu. Ninda Gur Ra, Baursak, İran Pidesi, Afyon Haşaşlısı ve tirit gibi lezzetler, o coğrafyaların müzikleri eşliğinde tatma fırsatı buldu. Söyleşi boyunca, ekmeğin yalnızca besin değeriyle sınırlı kalmayan bir toplumsal hafıza taşıyıcısı olduğu vurgulandı.
“Hititler için hijyen en üst düzeyde bir disiplindi.” Nitekim Asuman Dokgöz, antik tarifleri gün yüzüne çıkarırken tabletlerdeki temizliğe verilen önemi hatırlattı. "180’den fazla ekmek çeşidine sahip olan bu medeniyette, hijyen kurallarına uymamak sadece bireysel değil, ailenin de cezalandırılmasına yol açıyordu" sözleriyle sözlerini pekiştirdi. Söz konusu çalışmalarda, o dönemin yaşam biçimini anlamanın da hedeflendiğini belirtti.
“Ekmek ve tuz bir sözleşmedir.” Hakan Doğan, coğrafyamızdaki ekmek kültürünü ve komşu bölgelerdeki benzerlikleri ele aldı. Türk kültüründe ekmek ve tuzun barış ve güvenin simgesi olduğuna dikkat çeken Doğan, küresel ekmek haritalarında eksik kalan verileri görmenin üzücü olduğunu ifade etti. Yolda yürürken gördükleriyle yola çıktıklarını ve ekmek-tuz ikilisinin toplumsal bağları pekiştirdiğini aktardı; cenazeden düğüne kadar bu harç, insanları bir arada tutan ana unsurdur demek suretiyle sözlerini tamamladı.
Etkinliğin sonunda Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Bukle Erman, konuşmacılara teşekkür plaketi takdim etti. Hediyeleşme anı, günün anısına kaydedildi.