İsraftan Verimliliğe: 2. Tasarruf ve İsraf Sempozyumu Üsküdar Üniversitesi'nde

İsraftan tasarruf ve verimlilik odaklı 2. Sempozyum: Üsküdar Üniversitesi'nde verimli çözümler, ilham veren konuşmalar ve uygulanabilir stratejiler.

Üsküdar Üniversitesi, merhum Prof. Dr. Ersin Nazif Gürdoğan anısına düzenlenen ve “İsraftan Verimliliğe” temasıyla sahiplenen 2. Tasarruf ve İsraf Sempozyumu, NP Sağlık Yerleşkesi İbni Sina Oditoryumu’nda büyük katılımla gerçekleşti. Sempozyum, Sağlık Bilimleri Fakültesi ile Türkiye İsrafı Önleme Vakfı (TİSVA), İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi ve İskenderun Teknik Üniversitesi’nin iş birliğiyle desteklendi.

Açılışta Prof. Dr. Mehmet Zelka, İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duruel ve Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan’ın konuşmaları sahne aldı. Tarhan, kaynak yönetiminde akıl kadar duyguların da belirleyici olduğuna dikkat çekti ve insanın Homo Economicus değil, Homo Psychologicus olduğuna vurgu yaptı. “Kaynak yönetimindeki en büyük belirleyici akıl değil, duygulardır.”

Toplumsal güvenlik düzeyiyle verimlilik ilişkisini irdeleyen Tarhan, güvenli toplumlarda kuralların ve öngörülebilirliğin öne çıktığını belirterek, verimlilik için anlam ve amacın temel taşı olduğunu söyledi. “Verimliliğin yakıtı anlamdır.” İnsan kaynaklarının anlam sahibi olmadan verimli kullanılamayacağını ifade eden Tarhan, israftan sakınmanın yolunun da bu bağlamda şekillendiğini vurguladı.

Haz ve anlam arasındaki farkı nörobilim ışığında açıklayan Tarhan, hazdan tatmin arayışının kısa ömürlü olduğunu ancak anlam peşinin kalıcı bir mutluluk kaynağı olduğunu belirtti. Dopamin yerine serotonin esaslı bir anlam eşiğinin işaret edildiğini söyleyerek, “Haz mutluluğu satın alınabilir ama geçicidir; anlam mutluluğu ise emek ve yatırım ister.” dedi.

Çocuklara bütçe yönetimini erken öğretmenin, zaman ve ilişki yönetimini de olumlu yönde etkilediğini belirten Tarhan, “Bir çocuk 10 yaşına kadar bütçe yönetimini öğrenirse, zamanını ve ilişkilerini de daha iyi yönetir” sözleriyle bu yaklaşımın önemini vurguladı.

Dijitalleşme ve görünürlük baskısı konusuna da değinen Tarhan, görünürlüğün kutsandığı bir çağda harcama alışkanlıklarının artış gösterdiğini, bunun da toplumsal üretkenliğe zarar verebileceğini ifade etti. Sempozyumun amacı, gelecek yıllarda da bu konuyu kararlı bir şekilde sürdürmek yönünde kararlılık gösterdi.

İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duruel, israfı sadece ekonomik bir problem olarak görmekten çok, adalet ve sürdürülebilirlik ekseninde ele aldıklarını belirtti. Günümüzde tüketimin, insan ilişkilerini ve ruhsal dengenin dengesini bozduğuna işaret eden Duruel, “Artan tüketim mutluluk üretmiyor” tespihini paylaştı. Ayrıca, tüketimin yaşam tarzı ve değer ölçüsü haline geldiğini, bu durumun da ekonomik eşitsizlikleri derinleştirdiğini belirtti.

Duruel, bu yıl sempozyum için belirlenen odağın “verimliliği inşa etmek” olduğuna dikkat çekti. Üretimde israf, yalın üretim, kamu ekonomisinde verimlilik ve pazarlamada sadeleşme gibi başlıklar üzerinden yapılacak çalışmaların, bilimsel yöntemler ve etik değerlerle güçlendirileceğini ifade etti. Sempozyumun merhum Gürdoğan’a ithaf edilmesi ise hem akademik mirası hem de toplumsal sorumluluk bilincini öne çıkardı.

Prof. Dr. Mehmet Zelka ise sempozyumun ilk kez geçen yıl, Tarhan’ın fikir ve destekleriyle hayata geçirildiğini hatırlatarak israfın sadece maddi kaynaklarda sınırlı kalmayan çok boyutlu bir sorun olduğuna vurgu yaptı. Dünya genelinde düzeyli bir israf miktarının gıda üzerinden boyut kazandığını kaydeden Zelka, 1,5 milyar tonluk küresel gıda israfından söz etti. Türkiye için bu rakamın 8,7 milyon tonları aştığını söyleyerek, kaynakların hızla tükenmesi ve doğal sınırların zorlanması konularına dikkat çekti.

Helalleşme Endeksi gibi uzlaştırmaya yönelik çözümlerin tartışıldığı programda, tasarruf kültürünün yerleşmesi için multidisipliner çalışmaların önemi bir kez daha vurgulandı. Sempozyum kapsamında ÜÜ TV’den canlı yayınlanan oturumlarda farklı üniversitelerden akademisyenler israf, verimlilik ve tasarruf konularında çeşitli sunumlar gerçekleştirdi. Bu bildiriler, hem bireysel hem kurumsal hem de toplumsal düzeyde tasarruf bilincinin güçlendirilmesini amaçlıyor.

Notlar: Program kapsamındaki sunumlar arasında, Bartın, İstanbul ve Düzce Üniversitelerinden gelen bilim insanlarının çalışmaları; Osmanlı esnaf loncalarının israfı önlemedeki rolü ve modern tüketim tuzağındaki tasarruf bilinci gibi konular yer aldı. Ayrıca, gündeme getirilen Uzlaştırma Endeksi çalışması, borçlu-alacaklı güven bunalımını helalleşme süreci üzerinden ele almayı hedefliyor.