Atatürk Döneminde Sağlık Eğitimine Dönüştürücü Bir Adım: Cumhuriyet ve Atatürk Günleri Kapsamında Düzenlenen Konferans
Cumhuriyet ve Atatürk Günleri kapsamında düzenlenen konferansla Atatürk Dönemi sağlık eğitiminin dönüştürücü adımı ve sağlık kültürü vurgulanıyor.
Ege Üniversitesi’nin Cumhuriyet ve Atatürk Günleri kapsamında Nükleer Bilimler Enstitüsü ile Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü’nin iş birliğinde gerçekleştirilen konferansta, “Atatürk Döneminde Sağlık Eğitimi” başlığı öne çıktı. Etkinliğin konuşmacısı, Nükleer Bilimler Enstitüsü’nden Prof. Dr. Turgay Karalı Konferans Salonu’nda ağırlanırken, konuşma yapan isim ise Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü’nden Öğr. Gör. Mehmet Ali Durmuş oldu. Programda Enstitü Müdürü Prof. Dr. Sabriye Yuşan ile akademisyenler ve öğrenciler de yer aldı.
Durmuş, Cumhuriyet’in ilk yıllarında sağlık alanında yapılan reformların modern tıp eğitiminin gelişimiyle nasıl bağlandığını ele aldı. Osmanlı döneminde hekimbaşılık sistemi ve medreselerin sağlık eğitimine temel oluşturduğunu belirten konuşmacı, özellikle vakıf sisteminin büyükşehirlerde yoğunlaşması nedeniyle halk sağlığı hizmetlerinde karşılaşılan aksaklıklara dikkat çekti. Avrupa’daki modernleşme sürecinin Osmanlı’yı da etkilediğini vurgulayarak, sağlık alanında yeni bir yaklaşımın gerekliliğini işaret etti.
“Atatürk sağlığı ‘Milli Mesele’ ilan etti” ifadesiyle devam eden anlatımda, Cumhuriyet’in sağlık eğitiminin kalitesini artırmaya yönelik adımlar ayrıntılı biçimde aktarıldı. Durmuş, Lale Devrinden itibaren sağlık kurumlarında bazı ilerlemeler görüldüğünü, ancak esas temelin II. Mahmut dönemiyle başlayıp Tıbbiye’nin kurulmasıyla atıldığını belirtti. Zamanla Türkçe tıp dilinin geliştirilmesi için atılan adımlar ve 1850’de hekimbaşılık sisteminin kaldırılmasıyla Sağlık Bakanlığı’na benzer bir idari yapı kurulduğu ifade edildi. Atatürk’ün ise genç yaşta yaşadığı sağlık sorunları ve devletin geleceğini güvence altına alma amacıyla, sağlığı milli bir mesele olarak gördüğünü vurguladı.
“Savaş koşullarında sağlık teşkilatının temelleri atıldı” başlıklı bölümde, Kurtuluş Savaşı sırasında dahi sağlık alanında devlet örgütlenmesinin kurulduğu belirtilerek, Sıhhiye ve Muavenat-ı İçtimaiye Vekaleti’nin Adnan Adıvar’ın bakanlığı döneminde kurulduğu hatırlatıldı. 1921 eğitim kongresine Mustafa Kemal’in katılımı, sağlık eğitiminin önceliğini gösterirken; Refik Saydam’ın uzun süre Sağlık Bakanlığı yapmasıyla numune hastaneleri ve sağlık personelinin yetiştirilmesiyle modern sistemin temellerinin atıldığı ifade edildi. Ayrıca Safiye Ali ile kadınların tıp eğitimi almaya başlaması ve Çocuk Esirgeme Kurumu’nun kuruluşunun hizmetleri halka ulaştırdığına değinildi.
“Kurumlar aracılığıyla sağlık eğitimi yaygınlaştırıldı” bölümünde, halk sağlığı bilincinin artması için Millet Mektepleri ve Halkevleri gibi kurumların rolü öne çıkarıldı. Latin alfabesiyle eğitim ile hijyen ve sağlık bilgisinin yaygınlaştırılması, sağlık teşkilatında nitelikli personelin istihdamını güçlendirdi. Numune Hastaneleri’nin uygulamalı eğitimi, Halkevleri’nin konferans ve spor etkinlikleriyle halkın sağlık bilincinin artırılması, 1933 Üniversite Reformu ile tıp eğitiminin yeniden yapılandırılması ve 1945 ile 1955 yıllarında Ege Üniversitesi’nde tıp fakültelerinin açılışı gibi gelişmelerin Atatürk’ün bu alandaki önemiyle bağlantılı olduğu belirtildi.
Etkinliğin sonunda Enstitü Müdürü Prof. Dr. Sabriye Yuşan, Durmuş’a teşekkür belgesi takdim etti. Kaynak olarak BYZHA – Beyaz Haber Ajansı gösterildi.