Gençlerde Kalp Krizi: Risk Faktörleri ve Önleme Yolları
Gençlerde kalp krizi risk faktörlerini ve etkili önleme yöntemlerini inceleyen, bilinçlendiren kapsamlı bir rehber.
Kalp krizi çoğu kişi tarafından yalnızca ileri yaşlarla ilişkilendirilse de gençlerde de önemli bir risk oluşturmaya devam ediyor. Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi’nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, gençlerde görülen vakaların yaklaşık olarak %20’sinin 40 yaş altındaki bireylerde ortaya çıktığını belirtiyor. “Risk faktörleri bazı yönlerden ilerdeki yaş gruplarından farklılık gösterebiliyor. Diyabet, hipertansiyon, obezite, tütün ürünleri kullanımı, genetik yatkınlık, steroid kullanımı, enerji içeceği ve yüksek doz kafein tüketimi gençlerde kalp krizi için ana tetikleyiciler arasında yer alıyor” dedi.
Sağlıklı bir yaşam sürdürmenin ve riskleri erken dönemde belirlemenin, gençlerde kalp krizi riskini azaltmada temel adımlar olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Koylan, “Düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak ve ailede kalp-damar hastalığı öyküsünü bilmek çok önemli. Kalp sağlığını korumak için fiziksel olarak aktif olmak, tütün ürünlerinden ve zararlı alışkanlıklar ile enerji içeciklerinde mümkün olduğunca uzak durmak, dengeli beslenmek, ideal kiloyu korumak, kaliteli uyku ve etkin stres yönetimi gereklidir” diye konuştu.
Anabolik steroid kullanımı Gençlerde kas kütlesini artırmak amacıyla kullanılan anabolik steroidler, kalp-damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Bu maddeler tansiyonu yükseltebilir, kolesterol dengelerini bozabilir ve damar sertliği riskini artırarak kalp krizi riskini yükseltebilir.
Enerji içeceği ve yüksek doz kafein tüketimi
Enerji içecekleri ve yoğun kafein alımı, kalp hızında ve kan basıncında ani dalgalanmalara yol açabilir. Özellikle yoğun egzersizle birlikte alındığında ritim bozuklukları ve diğer damar sorunları için tetikleyici olabilir.
Madde kullanımı Yasaklı veya uyarıcı maddelerin kullanımı, genç yaşlarda kalp-damar hastalıklarının ortaya çıkmasını kolaylaştırır. 2021’deki bir çalışma, eğlence amaçlı madde kullanımı ile erken ateroskleroz arasındaki ilişkiyi inceledi ve madde kullanımının gençlerde erken kalp-damar hastalığı riskini artırdığını gösterdi.
Sigara, nargile ve elektronik sigara Sigara içmek, kalp hastalıkları ve felçten erken ölüm riskini birkaç kat artırabilir. 15 yaşından önce başlanan sigaraların riskleri özellikle yüksektir. Nargile ve elektronik sigara kullanımı için de benzer tehlikeler geçerlidir; ancak sigarayı 40 yaşına dek bırakanlarda erken ölüm riski önemli ölçüde azalır.
Genetik faktörler Aileden geçen yatkınlıklar, özellikle ailesel hiperkolesterolemisi gibi durumlar, erken yaşlarda yüksek kolesterol ve damar sertliğine yol açabilir. Bu da genç yaşta koroner kalp hastalığı ve kalp krizi riskini artırır.
Diyabet Gençlerde kalp krizi riskini artıran temel etkenlerden biri olan diyabet, eşlik eden hipertansiyon ve yüksek kolesterol gibi sorunları da sıkça beraberinde getirir. Buna ek olarak, genç nüfusta diyabetli kişi sayısının her 10 yılda önemli oranda arttığı tahmin edilmektedir.
Hipertansiyon Gençlerde giderek daha sık görülen bir sağlık sorunu olan yüksek tansiyon, tuz tüketimi, obezite ve hareketsizlikle ilişkilidir. Kontrol altında tutulmayan tansiyon damar yapısına zarar verebilir ve kalp-damar hastalıkları riskini yükseltebilir. Araştırmalar, gençlerin yaklaşık yedisinde birinde hipertansiyon görüldüğünü ortaya koyuyor.
Aşırı kilo ve obezite Fazla kilo, tansiyon, diyabet ve kolesterol sorunlarını tetikleyerek kalp-damar sistemi üzerinde olumsuz etkilere yol açar. Gençler dahil olmak üzere obezite ile ilişkili kalp krizi riski, normal kilolu bireylere göre daha yüksektir.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)