Atatürk'ün Barış Politikası Üzerine Bir Konferans: Cumhuriyet'in İkinci Yüzyılına Bakış

Eski Edebiyat Fakültesi konferans salonunda düzenlenen etkinlikte, Atatürk ve Cumhuriyet Günleri kapsamında Atatürk’ün barış politikası konu edinildi. Konuşmayı Prof. Dr. Hakkı Uyar üstlendi; Dokuz Eylül Üniversitesi Tarih Bölümü Başkanı olan Uyar, katılımcılar arasındaki akademisyenler ve öğrencilerin dikkatini çekti.

Uyar, Cumhuriyet’in ikinci yüzyılına bakarken yalnızca siyasi çatışmalara odaklanmanın yetersiz olduğunu, daha derin bir perspektifle Atatürk’ün barışçı vizyonunu değerlendirmenin önemini vurguladı. Sevr’in bir barış olduğunu düşünmenin doğru olmadığını ifade eden konuşmacı, Lozan’ın onurlu bir barışın simgesi olduğunu belirtti. Türkiye’nin savaşın gölgesinde bile diplomasiyi ön planda tutarak, Batı’yla, Sovyetler Birliği ile ve komşularla dengeli ilişkiler kurduğunu söyledi.

“Cumhuriyet’i kuran kadro, 1880 kuşağından gelen genç subaylar olmakla birlikte, Milli Mücadele’nin süresince fikir ayrılıklarına rağmen uzlaşmayı başararak bu ülkenin temellerini attılar” diyen Uyar, Atatürk’ün stratejik hamleleriyle Cumhuriyet yolunun güvence altına alındığını belirtti. Milli Mücadele’nin başlangıcında tam bağımsızlık hedefinin etrafında birleşen lider kadro, zaferin ufukta belirmesiyle gelecekteki yönetişimi tartışmaya başladı. Paşaların kavgası olarak anılan bu dönemde Atatürk, İsmet İnönü ve Fevzi Çakmak ile hareket ederken, karşılıklı kaygılar nedeniyle bazı silah arkadaşları muhalefette kaldı. Lozan’a İsmet Paşa’nın gönderilmesi ve 1924’te ordunun milletvekili olmalarının engellenmesi gibi adımlar, siyasî rekabeti askerî güçten yoksun bırakmayı amaçladı ve bu süreç Cumhuriyet’in ilanı ile devrimlerin yolunu çizdi.

Uyar ayrıca, Kuvvetler birliği sistemiyle meclisin ve Halk Fırkası’nın kontrolünü elinde tutan bir Atatürk’ün, devrimleri merkeze alarak süreci yönettiğini ifade etti. Türkiye’nin farklı bir toplumsal yapı üzerinde hareket eden devlet olduğuna vurgu yapan konuşmacı, muhalefetin etkisizleştirilmesiyle 1920’ler boyunca Medeni Kanun ve Harf Devrimi gibi reformların hayata geçtiğini söyledi. 1931 yılında benimsenen barış politikası, 1930’lardan itibaren adım adım uygulanmaya başlandı.

Etkinliğin sonunda, Tarih Bölümü Başkanı Prof. Dr. Nuri Karakaş, konuşmacı Prof. Dr. Hakkı Uyar’a bir Teşekkür Belgesi takdim etti. Etkinliğin kaynağı olarak BYZHA Beyaz Haber Ajansı gösterildi.