Aynı Evden, Ayrı Dünyalara: Mudanya'da Türk-Yunan Nüfus Mübadelesinin 103. Yılı Anması

103. yıl dönümünde Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi’nin izi Mudanya’da canlı tutuldu. Etkinlikler kapsamında düzenlenen anma programı, mübadil kentlerin bir araya gelmesini sağlayan bir platform gibi işlev gördü. Girit fotoğraflarının sergilenmesi ve denize kırmızı karanfillerin bırakılması, göç yolculuklarının ardından yaşananlar için sessiz bir saygı duruşuydu.

Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen programa, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel ile Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir ve çeşitli siyasi parti temsilcileri, mübadil dernekleri, akademisyenler ve vatandaşlar katıldı. Lozan Mübadilleri Vakfı ile Türkiye’deki mübadil kuruluşlarının imzaladığı 103. Yıl Bildirisi okundu; ardından göç yolunda hayatını kaybedenler için denize karanfiller bırakıldı.

Etkinlikler kapsamında düzenlenen “Mübadeleyle Yüzleşen Kentler” panelinde, farklı kentlerin belediyeleri bir araya geldi. Dalgıç, mübadil süreçlerinin ortak hafızasını canlı tutmanın ve sözlü tarihin yazılı hale getirilmesinin önemli olduğuna vurgu yaptı. Ayrıca, mübadil kentler arasında kurumsal bir iş birliği zeminine ihtiyaç olduğunun altını çizdi ve bu amacı taşıyan bir yapı olan Mübadil Kentler Ağı ya da Mübadil Kentler Birliği kurulmasının gerekliliğini belirtti.

Başkan Bozbey ise Atatürk’ün göç ve muhacir konusundaki düşüncelerine atıfla, “Mustafa Kemal Atatürk bizim en önemli mübadil örneğimizdir. Onun öngörüsüyle, nerede bir Yörük çadırı görsem dumanın tüttüğünü gördüğümde Cumhuriyet’in emniyette olduğunu anlarız” sözlerini hatırlattı ve derneklerin anıları, hatıraları ve yaşanmışlıkları yazılı arşivlere taşıması gerektiğini vurguladı.

Küşadası Belediye Başkanı Ömer Günel, kendisini mübadil kökenli bir kentte konuk edilmiş gibi hissettiğini ifade ederek, “Yaşanan duyguları paylaşarak kentin yönetimini yürütmenin hayati olduğunu” belirtti. “Mübadele Kültürü” oturumunda Marmara Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Ayşegül İnginar Kemaloğlu ile yazar Saba Altınsay ve tarihçi Raif Kaplanoğlu’nın sözlü tarih çalışmaları da ziyarete taşındı.

Etkinlikler çerçevesinde Mudanya Belediyesi Tiyatro Topluluğu, Girit Mahallesi’nde göçlerin getirdiği zorlukları gündelik yaşam üzerinden sahneledi. Cumhuriyet Galerisi’nde açılan “1900’lü Yılların Başlarında Girit” adlı fotoğraf sergisi, mübadelede yer alan toplulukların anılarını görsel olarak da ortaya koydu.

Geleneksel anma törenleri bu yıl da Mudanya’da, 103. yılın hatırasını canlı tutacak şekilde düzenlendi. Etkinlikler, mübadil kentlerin hafızasını ve ortak geleceğe dair sorumlulukları konuşmaya olanak sağladı. Resmi törende Lozan Mübadilleri Vakfı ile Türkiye’deki mübadil kuruluşlarının hazırladığı 103. Yıl Bildirisi okunurken, göç yolunda hayatını kaybedenler için denize kırmızı karanfiller bırakıldı.