Çocuklarda Yeni Omicron Alt Varyantları ve COVID-19: Belirtiler, Testler ve Klinik Yaklaşım

Burun akıntısı ya da tıkalı burun ile öksürük, yorgunluk, ateş ve titreme gibi belirtiler, özellikle son dönemde çocuklarda COVID-19’un geri döndüğünü gösteren bulgular arasında yer alıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Acil Servis Çalışanı Dr. Süleyman Alpar’ın paylaşımına göre, bu sezon da üst solunum yolu enfeksiyonları şeklinde kendini gösterebilen bir salgın görülebilir.

Yeni Omicron alt varyantlarının ortaya çıkması dünya genelinde hafif ama dalgalı bir yaz mevsimini işaret ediyor. DSÖ ve ABD verileri, özellikle çocuklar ve yaşlılar gibi savunmasız gruplarda test pozitifliği ve acil servis başvurularında artış olduğunu gösterse de hastanelerin kapasitesinin önemli ölçüde zorlanmadığını ortaya koyuyor. Türkiye’de de benzer eğilimler dikkat çekiyor. 2024-2025 sezonunda vakalar çoğunlukla üst solunum yolu enfeksiyonu tablosu ile seyrediyor ve belirtiler arasında burun tıkanıklığı/akıntı, öksürük, halsizlik, ateş veya titreme, baş ve kas ağrıları ile boğaz ağrısı, hapşırma ve nadiren ishal ya da mide bulantısı yer alıyor.

“Jilet gibi boğaz ağrısı” ifadesi Nimbus varyantının dikkat çekici özelliği olarak öne çıkıyor. İngiltere’deki sağlık yetkilileri, bu varyantın belirgin bulgularını keskin boğaz ağrısı ve boyundaki lenf bezlerinde şişme olarak sıralarken, yorgunluk, ateş ve kas ağrıları gibi klasik semptomların da görüldüğünü belirtiyor. Türkiye’de ise Nimbus’un boğaz ağrısı, burun akıntısı, baş ağrısı ve yorgunluğun yanı sıra mide bulantısı, kusma ve ishal gibi sindirim sistemi şikayetleriyle de ilişkilendirilebildiği gözlemleniyor. ABD verilerine göre Nimbus’ın vakaların yaklaşık %43’ünden sorumlu olduğu düşünülüyor.

Stratus (XFG) varyantı ise Avrupa ve Hindistan’da yaygınlaşırken, semptomlar Omikron’un diğer soylarıyla benzer şekilde ilerliyor. Hastalarda titreme, nefes darlığı, boğaz ağrısı, yorgunluk, baş ağrısı, bulantı-kusma, kas ağrıları ve ishal gibi şikayetler görülebilir; bazı durumlarda tat/koku kaybı ve ses kısıklığı da bildirilir. Doktora başvuran hastaların çoğunda üst solunum yolu enfeksiyonu belirtileri saptanır. Nimbus ile boğaz ağrısının daha keskin tarif edilmesi ve nadir de olsa ishal ve bulantı gibi şikayetlerin ortaya çıkması, bu dalgalara özgü belirgin bir farklılık oluşturmuyor; bu nedenle testle tanının netleştirilmesi önemli.

PCR ve antijen testleri tarama için önemli kılavuzlar, COVID-19 tanısında nükleik asit amplifikasyonu yapan testleri (PCR veya NAAT) öncelikli yöntem olarak öneriyor. PCR, virüsün genetik materyalini tespit ettiği için en güvenilir yöntem olarak kabul edilirken hızlı antijen testleri daha hızlı sonuç verse de duyarlılık açısından daha düşüktür ve ilk test negatif çıkarsa birkaç gün içinde tekrarlanması önerilir. Semptom gösteren kişilerin test yaptırması ve sonuç netleşene kadar izolo olmaları tavsiye edilmektedir. Hastalık rehberleri, yalnızca semptomlara bakarak COVID tanısı koymanın doğru olmadığını belirtir; tanı PCR veya hızlı antijen testleriyle doğrulanmalıdır. Bir temas öyküsü varsa, semptomsuz bireylerde de test önerilebilir; ancak rutin tarama, hiçbir temas veya belirti yoksa gerekli değildir.

Okulların başlamasıyla çocuklarda artış eğilimi fromalama açısından dikkat çekici. Dünya genelinde yaz sonu ve okul açılmadan önceki dönemde en çok 0-4 yaş grubundaki çocuklar etkileniyor. 2025 yazında Amerika’da acil servis başvuruları artış gösterdi ve genç çocuklarda belirginleşti; Ağustos 2025’te acil servis başvurularının %15,2 yükseldiği raporlandı. Avrupa’da ise COVID aktivitesi hafif bir artış gösterse de doktora başvuruları önceki sezonlarla benzer ya da daha düşük düzeyde kalıyor. Nimbus varyantının ek bir tehdit oluşturmadığı ve mevcut aşıların koruyuculuğunu etkilemediği ifade ediliyor.

Kronik hastalığı olan ve bağışıklığı düşük çocuklar için dikkat büyük. Türkiye’de yaz tatili sonrası kreş ve okul öncesi dönemde üst solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle acil servislere başvuru sayılarında artış gözlemleniyor. Çoğu vaka hafif seyrediyor; ateş ve üst solunum yolu belirtileri ön planda oluyor ve destekleyici tedaviyle çoğu çocuk evde izolasyon altında iyileşiyor. Ancak kronik hastalığı olan ya da bağışıklık sistemi zayıf çocuklarda aşı hatırlatma dozlarının yapılması özellikle öneriliyor. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı.