Damızlık Koç Desteğiyle Kocaeli'nde Küçükbaşlarda Verim ve Genetik Kalite Artışı

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin hayvancılığı güçlendirmek amacıyla hayata geçirdiği Damızlık Koç Desteği Projesi, sürülerde kuzulama oranlarını belirgin şekilde yükseltti. Özellikle ikizlik ve üçüz doğum oranlarındaki artış, üreticilerin verimlilik kaydını olumlu yönde etkiledi.

Destek sayesinde sürüler güçlendiğini ifade eden yetiştiriciler, projenin kısa sürede fark edilir sonuçlarını gördüklerini belirtiyor. Muhtarlık İşleri Dairesi ile yürütülen proje kapsamında 2025 yılında Bandırma Koyunculuk Araştırma Enstitüsü’nden temin edilen 145 adet Karacabey Merinosu damızlık koç, %50 hibeyle mayıs ayında üreticilere ulaştırıldı. İl genelinde 466 işletmeyi kapsayan program, küçükbaş hayvancılığın verimliliğini ve genetik kalitesini artırmayı hedefliyor.

Güçlenen sürülerde doğan kuzuların sayısında belirgin artış yaşandı. Proje, yalnızca ikizlik ve üçüzlük oranlarını yükseltmekle kalmayıp ırkın sağlık durumunu da iyileştirdi. Dayanak olarak kullanılan sağlam ve hastalıklara dayanıklı damızlık koçlar, et ve süt kalitesine de olumlu yansıdı. Üreticiler, yeni nesil kuzuların daha sağlıklı olduğundan söz ederken, süt verimlerinin de önceki yıllara göre yükseldiğini belirtiyorlar. Destekle birlikte bölgede hem ekonomik hem de genetik bakımından önemli bir katkı sağlandığı ifade ediliyor.

“En kaliteli anaçlar veriliyor” diyen Kocaeli İli Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Çakır, birliğin 2010 yılındaki kuruluş amacıyla ilgili kısa bir hatırlatma yapıyor: “Islah ve korunma hedefiyle başlatılan çalışmalar, 2011 yılında Tarım Bakanlığı ile ortak Halk Elinde Karacabey Merinos Islah Projesi ile güçlendirildi. 2016’da sona eren bu proje sonrasında Büyükşehir Belediyesi konuyu ele aldı ve ıslah programını il geneline yaydı. Şu anda belediyemizin katkılarıyla yürütülen süreçte, iki yıldır Karacabey ve Bandırma’daki üretim çiftliklerinden en kaliteli anaçlar alınarak yüzde 50 hibeyle yetiştiricilere veriliyor. Bu, ilimizdeki hayvancılığın gelişimine büyük katkı sağlıyor.”

“Büyükşehir sayesinde yeni kan geldi” diyen Çakır, kayıtlı anaç hayvan sayısının yaklaşık 30 bin olduğunu aktarıyor. Birinci dönemden 150, ikinci dönemden 125 üyenin faydalandığını söyleyen Çakır, damızlık koç değişiminin zaman içinde akrabalık oranını düşürdüğünü, gen kaynaklarının çeşitlendiğini belirtiyor. Uzun süredir koç temininde yaşanan zorluklar nedeniyle sürülerin kırmızı kalması sorununun çözüldüğini ifade ediyor.

Et ve süt üretiminde artış yaşayan üreticiler, koçları kullanarak istihdam ve üretim verimliliğinin arttığını dile getiriyor. Bu durum, genç nüfusu köyden kente göç etmeden kendi köylerinde üretim yapmaya teşvik ediyor. Genç kadınların da katılımının arttığını belirten Çakır, Büyükşehir’in mazot, gübre ve diğer tarım destekleriyle sektöre olan ilgiyi daha da güçlendirdiğini vurguluyor. Kocaeli’de ırk değişimi ile Merinos ırkına dönüş yapan üreticiler, ikizlik ve üçüzlük oranlarının yüksek seviyelerde olduğunu ifade ediyorlar.

Karacabey Merinosu: Türkiye’nin milli ırkı olarak öne çıkan ve yün ile et açısından yüksek verim sunan Karacabey Merinosu, yerli yetiştiriciliğin temel taşlarından biri olarak görülüyor. Erişkin koçlar 90-120 kg, koyunlar 60-85 kg aralığında, kuzular 6 aylıkken 38-45 kg’a kadar büyüyebiliyor. Doğru bakım ve kaliteli damızlık kullanımı ile ikizlik oranı bazı işletmelerde %220’yi aşıyor. Yün kalitesi 19-23 mikron arasında değişirken, yıllık kırkım başına birkaç kilogram temiz yün elde edilebiliyor. Ayrıca karkas randımanı da yaklaşık %50 civarında seyrediyor. Türkiye’nin iklim ve mera koşullarına göre uzun yıllar ıslah edilen bu ırk, ithal merinoslardan daha dayanıklı olarak öne çıkıyor ve üreticilerin tercihi haline geliyor.