Dipten Gelen Canlanış: İzmit Körfezi'nde Deniz Çayırları ve Pinalar Yeniden Can Buluyor

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, akademisyenler ve su altı uzmanlarıyla birlikte Gebze Eskihisar’da uzun yıllar sonra görülen deniz çayırı ve pina popülasyonu nedeniyle dalış gerçekleştirdi. Dalış sonrası, Marmara’nın yüzeyine yayılan umut dolu etkilerin dalgalar halinde hissedildiğini ifade eden Büyükakın, deniz yaşamındaki bu canlanmanın baharın habercisi kadar kıymetli olduğunu söyledi.

İzmit Körfezi artık nefes alıyor Kocaeli’nin çevre projeleriyle öne çıkan İzmit Körfezi Dip Çamuru Temizliği Projesi, arıtma tesisleri sayesinde denize çamur akışını azaltarak balık salınımlarını destekledi ve körfezin yeniden eski canlılığına kavuşmasına zemin hazırladı. Son dönemde Körfez’e giriş yapan su altı yaşamı, eskiden görülmeyen türleri yeniden fark etmemizi sağladı. Özellikle Eskihisar sahilinde uzun yıllar sonra deniz çayırı ve pina popülasyonu gözlemlendi.

Dalışa katılanlar arasında Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Mustafa Sarı, Değirmendere Sualtı Topluluğu Başkanı Murat Kulakaç ile Nefes Doğa Sporları Başkanı Mustafa Atay gibi isimler yer aldı. Gebze Teknik Üniversitesi Yer ve Deniz Bilimleri Enstitü Müdürü Prof. Dr. Salim Öncel de ekibiyle birlikte Büyükakın’a eşlik etti.

Deniz geri dönüşünün işareti Program kapsamında, bölgeye 2024 yılında bırakılan 100 yapay resifin bulunduğu alanda dalış gerçekleştirilerek deniz çayırları, pina türlerinin yayılımı ve yapay resiflerin ekosisteme katkısı kayıt altına alındı. Dalıştan sonra Büyükakın, pinalar ve deniz çayırlarının ekosistemdeki önemini şu sözlerle vurguladı: “Kardelen çiçekleri baharın müjdecisidir. Pinalar da denizin geri dönüşünün simgesidir.”

Ekosistem için oksijen kaynağı Denizin pinaları ve deniz çayırları, mavi karbonun önemli bir birikim alanı olarak görülmeli. Konunun karbon tutulumundan oksijen üretimine dek olan etkileri, birim alanda Amazon Ormanları’ndan 35 kat daha büyük bir kapasiteye işaret ediyor. Ortalama bir metrekarelik alanda günlük 10-12 litre, pina alanlarında ise saatte yaklaşık 6 litrelik filtrasyon gerçekleştiği hesaplanıyor. Bu canlılar, denizdeki asılı partikülleri ve karbonu depolayarak ekosistemi güçlendiriyor. Deniz çayırlarının artması ayrıca küresel ısınmaya karşı da bir tedbir niteliği taşıyor.

Bölge korunacak Büyükakın, bölgeyi koruma altına alacaklarını açıklayarak, önce çayır gelişimini engelleyen çöpleri temizlediklerini ve ardından koruyucu adımlar atacaklarını belirtti. “Dipten diriliş başladı demiştik; şimdi bu süreç giderek güçleniyor. Marmara Denizi için umut verici gelişmeler bunlar. Mustafa Hoca’nın çalışmalarıyla elde edilen bilgiler ışığında hızlı adımlar atıyoruz. Bilinç yaygınlaşırsa denizi tekrar hayata döndüreceğiz.”

Sarı’dan övgü Prof. Dr. Mustafa Sarı ise Marmara’daki temizliğin sürdürülmesi gerektiğini vurgulayarak belediyelerden aynı duyarlılığı beklediğini ifade etti. "İzmit Körfezi’ndeki çalışma, Marmara’nın kuzeyine kadar yayılabilir. Bu küçük ama anlamlı alan, Marmara’nın umudu olan pinalar ve deniz çayırları için başlangıç olabilir."

Körfez için üç ayaklı plan İzmit Körfezi’nin yeniden canlanması için üç ana eksende ilerleyen Büyükşehir Belediyesi, Dip Çamuru Temizliği Projesi’nin birinci etabını tamamladı ve ikinci etabını sürdürüyor. Şu ana kadar yaklaşık 1 milyon 750 bin metreküp dip çamuru temizlendi. 3,8 milyon metreküp çamurun temizlenmesi hedefleniyor. Ayrıca 23 arıtma tesisiyle Körfez’e yıllık 170 bin metreküp çamurun akışı engelleniyor; 54 bin balık salınımı ve 100 yapay resif projesiyle de canlı popülasyonu güçlendiriliyor.