Epilepsi Cerrahisi: Nöbetleri Azaltmada ve Yaşam Kalitesini Artırmada Yeni Bir Yol

Epilepsi, yaşa bakmaksızın herkesi etkileyebilen kronik bir beyin rahatsızlığıdır. Dünyada milyonlarca kişi bu durumdan muzdariptir ve bazı hastalarda nöbetler ilaçla yeterince kontrol altına alınamaz. Böyle durumlarda cerrahi müdahale, nöbetlerin sayısını ve şiddetini azaltmada umut vadedebilir. Memorial Antalya Hastanesi Beyin, Sinir, Omurga ve Omurilik Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Mahmut Akyüz, epilepsi cerrahisini değerlendirirken bilinmesi gerekenleri paylaşıyor.

Herkeste nöbet farklı görünümler alabilir. Epilepsi, nöbetler tekrarlayan bir beyin rahatsızlığıdır ve birçok farklı tipte ortaya çıkabilir. Bazı vakalarda nedeni netleşirken bazılarında nedenler belirsiz kalır. Nöbetler, kişinin bilinç durumuna göre değişiklik gösterir; bazıları kısa süreli boş bakışlar yaşarken bazıları kol veya bacaklarda seğirme şeklinde konvülsiyonlar gerçekleştirebilir. Genelde ilaç tedavisiyle kontrol sağlanabilir, bazı durumlarda cerrahi de etkili olabilir ve bazı hastalarda yaşam boyu tedavi gerekebilir. Çocuklarda da zamanla nöbetler kendiliğinden bitebilir.

Epilepsiye yol açan durumlar arasında doğum öncesi/veya doğum anında görülen beyin hasarları, ciddi kafa travması, beyine giden oksijen akışını kısıtlayan sorunlar, menenjit veya ensefalit gibi enfeksiyonlar, belirli genetik hastalıklar ve beyin tümörleri yer alır.

Çevrimiçi ve günlük yaşamda dikkate değer konular Epilepsi tedavisinde en önemli hedef, nöbetleri mümkün olduğunca kontrol altına alıp yaşam kalitesini yükseltmektir. İlaçlarla kontrol sağlanamadığında epilepsi cerrahisi bir seçenek haline gelir. Cerrahi, nöbetlerin görüldüğü bölgeyi hedef alır ve bu bölgeye yönelik müdahale ile nöbetlerin azalması hedeflenir. Cerrahi sonrası yaşam kalitesi belirgin biçimde iyileşebilir; ancak her hasta için sonuçlar farklılık gösterebilir.

Nöbetlerin temizlenmesi hedefi cerrahiyle mümkündür ve çoğu durumda ilaçla nöbet yönetimine göre üstünlük gösterebilir. Ameliyat öncesinde kapsamlı testler yapılır; bu süreç, hangi tür cerrahinin uygun olduğuna karar vermek için kritiktir. Ameliyat her zaman nöbetleri tamamen sona erdirmez, fakat hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir.

En sık uygulanan yöntem temporal lobda bulunan bazı dokuların çıkarılmasıdır. Bu bölgede yapılan müdahalelerin yaklaşık iki thirds’ü nöbetleri durdurabilir. Araştırmalar, temporal lob ameliyatı sonrası ilk yılda nöbet geçirmezlik durumunda uzun vadeli sonuçların umut verici olduğunu göstermektedir: iki yıl sonra nöbetsiz kalma ihtimali yaklaşık %87–%90, beş yıl sonra %95 ve on yıl sonra %82 gibi oranlar rapor edilmektedir. Ayrıca en az bir yıl boyunca nöbetsiz kalındığında antiepileptik ilaçların azaltılması ve gerekirse tamamen kesilmesi mümkün olabilir.