Erken Tanı ve Farkındalıkla Kanserde Başarıya Giden Yollar

Kanserle mücadelede en güçlü silahın farkındalık ve erken tanı olduğuna dair görüşler, İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Emine Yıldırım tarafından ulusal ve uluslararası kılavuzlar ışığında paylaşıldı. Özellikle meme, kolorektal, rahim ağzı ve prostat kanserlerinde tarama programlarının erken saptama ve tedavide belirgin fark yarattığı vurgulandı.

“Kanserden korkmak yerine geç kalmaktan korkmalıyız. Düzenli taramalar ve güvenilir bir sağlık sistemiyle bugünkü taramalar yarın bir hayat kurtarabilir” sözleriyle, Dünya Kanser Günü dolayısıyla yapılan açıklamada erken teşhisin önemi yeniden hatırlatıldı. Uluslararası Kanser Kontrol Birliği öncülüğünde her yıl kutlanan bu gün, bireylerin kanser yolculuklarının kendine özgü olduğunu ancak toplumsal dayanışma ile çözümlerin mümkün olduğunu gösteriyor.

Kanserde erken teşhisin neden bu kadar kritik olduğuna değinen Yıldırım, kanserlerin çoğunun önlenebilir veya erken tanı ile tedavisi mümkün hastalıklar olduğuna dikkat çekti. Meme kanseri konusunda ise erken tanı sayesinde tedavi oranlarının arttığı ve hastaların yaşam kalitesinin korunabildiği ifade edildi. Tarama programlarının yalnızca bireysel tercihlerden ibaret olmadığı, toplum sağlığını doğrudan etkileyen koruyucu hizmetler olduğuna vurgu yapıldı.

Tarama Seçenekleri ve Yaş Grupları Meme kanseri için 40 yaşından itibaren yıllık taramanın temel olarak önerildiğini belirten Yıldırım, ek risk faktörü veya yoğun meme dokusu durumunda ultrasonografiyle desteklenebileceğini söyledi. Türkiye’de 40–69 yaş arası kadınlar için iki yılda bir mamografi önerilse de güncel yaklaşımda yıllık takip esas alınıyor. Kolorektal kanser taramasında ise 50–70 yaş arasındaki bireylere iki yılda bir dışkıda gizli kan testi ve on yılda bir kolonoskopi uygulanması öneriliyor. Böylece poliplerin erken dönemde tespit edilip çıkarılması mümkün oluyor.

Sağlıklı yaşam biçiminin kanserden korunmada önemli bir rol oynadığını belirten Yıldırım, dengeli beslenme, ideal kilo, düzenli fiziksel aktivite ve sigara-alkol kullanımı gibi alışkanlıkların riskleri önemli ölçüde azalttığını belirtti. Aile öyküsü olanlarda tarama programlarına daha erken başlama ve gerekirse genetik danışmanlığın da süreçte yer alması gerektiğini ifade etti.

Kanserden korunmanın yalnızca taramalara bağlı olmadığını vurgulayan uzmanlar, güneşten korunma, sağlık kontrollerinin periyodik yapılması ve bireysel sorumlulukların ön planda tutulması gerektiğini belirttiler. Dünya Kanser Günü’nün mesajı, herkesin kendi kanser yolculuğunu sesli ve bilinçli bir şekilde yönetebilmesi için toplumsal dayanışmanın önemini hatırlatıyor.