Türkiye'de diyabetin hızla yaygınlaştığı ve tahmini 12-14 milyon kişinin bu hastalıkla yaşadığı belirtiliyor. Erken tanının, kişiye özel tedavinin ve gelişen teknolojilerin hastalığın kontrolünde büyük rol oynadığı vurgulanıyor.Diyabet ve erken tanının önemiAcıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden (DİYAM) Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, hastalığın hızla artışına dikkat çekiyor. Yılmaz, "Diyabet mikrobik etkeni olmayan bir pandemi gibi inanılmaz hızla artıyor. Ülkemizde her 10 yılda görülme sıklığının yüzde 100 arttığını, ikiye katlandığını saptadık" diyor.Yılmaz, diyabetin 0-90 yaş arasında her yaşta ortaya çıkabildiğini, iyi izlenmediği takdirde ciddi organ hasarlarına yol açabildiğini belirtiyor. Kalp-damar ve böbrek hastalıkları, hipertansiyon, obezite, görme kaybı ve bacak ampütasyonlarının temel nedenleri arasında yer aldığını ifade eden Yılmaz, diyaliz tedavisi gören hastaların yaklaşık yarısında sorunun diyabetten kaynaklandığını aktarıyor. Erken dönemde alınacak önlemlerin hem organları koruduğunu hem de tedavinin ekonomik yükünü azalttığını vurguluyor.GLP-1 ilaçları hekim kontrolü olmadan kullanılmamalıSon dönemde "zayıflama iğnesi" olarak gündeme gelen GLP-1 grubu ilaçların aslında diyabet tedavisindeki önemli gelişmelerden biri olduğunu hatırlatan Yılmaz, bu ilaçların mutlaka hekim değerlendirmesiyle kullanılması gerektiğini söylüyor. Safra kesesinde taş, amilaz ve lipaz yüksekliği ya da 500'ün üzerinde trigliserit düzeyi gibi durumlarda bu ilaçların uygun olmayabileceğini belirten Yılmaz, "Bu ilaçlar gelişigüzel kullanılabilecek zayıflama ilaçları değildir" uyarısını yapıyor. Türkiye'de reçetesiz satılabilmesinin ciddi bir sorun olduğuna dikkat çeken Yılmaz, sosyal medyadaki yanlış bilgilerin de hastaları tedaviden uzaklaştırabildiğini kaydediyor.Sürekli glikoz takibi ve yeni teknolojilerYılmaz, geçmişte parmaktan yapılan birkaç günlük ölçümle sınırlı kalan takibin, sürekli glikoz ölçen sensörlerle çok daha ayrıntılı hale geldiğini söylüyor. Günde 4-5 ölçümle görülemeyen değişimlerin büyük bölümünün, yaklaşık iki dakikada bir ölçüm yapan sistemlerle ortaya çıktığını belirten Yılmaz, "Bu teknoloji daha da gelişecek. Zamanla insülin iğneleri ve enjeksiyonları da tarih olacak" diyor.Acıbadem Ataşehir Hastanesi'nden Doç. Dr. Seher Tanrıkulu ise teknoloji seçiminin hastanın ihtiyaçlarına göre yapılması gerektiğini belirtiyor. Diyabetli çocuğu olan ebeveynlerin gece hipoglisemi riski nedeniyle sürekli kaygı yaşayabildiğini, sensör ve insülin pompalarının bu endişeyi azaltabildiğini ifade ediyor.Türkiye ve dünyada tabloEndokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Çelik, Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon diyabetli bulunduğunu, 2050'de bu sayının 850 milyonun üzerine çıkmasının beklendiğini aktarıyor. Türkiye'nin Avrupa'da diyabet görülme sıklığında ilk sırada yer aldığını belirten Çelik, ülkedeki prevalansın yüzde 16,5'e ulaştığını ve hasta sayısının yaklaşık 15 milyon olduğunun tahmin edildiğini söylüyor.Doç. Dr. Tuğçe Apaydın ise diyabetin yalnızca kan şekerini etkileyen bir hastalık olmadığını vurguluyor. Göz, böbrek, kalp, damar ve sinirler dahil pek çok organı etkileyen sistemik bir hastalık olan diyabetin, diyabetli bireylerde koroner arter hastalığı riskini iki kat artırdığını ve travmaya bağlı olmayan bacak ampütasyonlarının en önemli nedeni olduğunu belirtiyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Yaser Süleymanoğlu ise cilt altı şeker ölçüm cihazlarının insülin dozlarının daha doğru yönetilmesini sağladığını, gece uykudayken bile şeker seviyesinin izlenebildiğini aktarıyor.Hastaların deneyimleriDiyabet kahramanlarından 46 yaşındaki Selin Oral, yıllarca kilo sorunuyla mücadele ettikten sonra sağlık ekibinin yürüttüğü tedavi ile 38 kilo verdi. Yürümeyle başlayan süreç bugün 15-20 kilometrelik koşulara ulaştı. Nisan ayında Prag'da yarı maratona hazırlanan Oral, "Kilolarım nedeniyle hareket etmek dahi istemiyordum. Şimdi hareket etmediğim gün huzursuz oluyorum" diyor.İlhan Güngördü ise kan şekeri 600'e çıkarak komaya girdiği ve günlerce hastanede yattığı dönemin ardından 52 kilo vererek diyabeti, hipertansiyonu ve karaciğer yağlanmasını yendiğini anlatıyor.Görme engelli bir ilke imza atıyorRetinitis pigmentosa nedeniyle 12 yaşından sonra görme yetisini kaybeden 24 yaşındaki psikolog Nisa Güner, 17 yaşında Tip 1 diyabet tanısı aldı. Tanıdan itibaren glikoz sensörü kullanan Güner, son altı aydır tedavisini dijital insülin pompasıyla sürdürüyor.Görme engeli nedeniyle pompayı tek başına kullanamayacağı yönündeki kaygılara karşılık Güner, dijital sistemlerden yararlanarak tedavisini bağımsız biçimde yönettiğini belirtiyor. Sensör ve pompadan gelen veriler ekran okuyucu aracılığıyla sesli olarak takip edilirken, glikoz grafikleri yapay zekâya yüklenerek betimlettiriliyor. Güner, "Bu dijital bir sistemse, kullandığım diğer dijital cihazlar gibi bunu da kullanabilirim" diyor. İstanbul'da beş ay boyunca tek başına yaşayan Güner, "Teknoloji doğru kullanıldığında engelleri ortadan kaldırabiliyor" ifadelerini kullanıyor.Rakamlarla DİYAM verileriEtkinlikte İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ferhat Çetin, DİYAM'da izlenen 11 bin 270 diyabet hastasına ait verileri paylaştı. Buna göre diyabet tanısı konulan her 10 hastanın 7'sinde aşırı kilo ya da obezite bulunuyor. Hastaların yüzde 46'sında karaciğer yağlanması görülüyor ve her iki hastadan biri kalp-damar hastalıklarıyla ilgili sorunlar yaşıyor. Tedaviye başlandıktan sonra hastaların hemoglobin A1c değerlerinin dünya ortalamasının altına gerilediği aktarıldı.Yılmaz, merkezin 100 bin diyabet hastasının kaydını tutmayı hedeflediğini ve bunun dünyanın en büyük diyabet veri kaynaklarından birini oluşturacağını söyledi.Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)
Sağlık
Yayınlanma: 13 Kasım 2026 - 13:51
Görme engelli Nisa, sensörü yapay zekâyla takip ederek diyabetini yönetiyor
Diyabet, dünyada ve Türkiye’de hızla yaygınlaşırken; erken tanı, kişiye özel tedavi ve gelişen teknolojiler hastalığın kontrolünde büyük önem taşıyor.
Sağlık
13 Kasım 2026 - 13:51









