Hizmet ihracatında büyük ölçekli girişimler etkili bir paya sahip olurken, hizmet ithalatında da benzer bir tablo gözleniyor. Mikro ölçekli girişimler (1-9 çalışan) toplam hizmet ihracatının %8,7’sini karşılayarak, ihracat yapan girişimlerin %73,1’ini oluşturdu. Küçük ölçekli (10-49 çalışan) işletmelerin payı %12,4, orta ölçekli (50-249 çalışan) girişimlerin payı %16,0 olarak belirlendi. 250 ve daha fazla çalışanı olan büyük ölçekli girişimlerin hizmet ihracatındaki payı ise %62,3 olarak kayda geçti.
Mikro ölçekli girişimler, hizmet ithalatının %7,7’sini karşılayıp toplam içindeki paylarını sürdürdü. Küçük ölçekli işletmelerin payı %8,2, orta ölçekli girişimlerin payı %17,8 olarak devam etti. Büyük ölçekli girişimler ise hizmet ithalatının %54,5’ini gerçekleştirerek en yoğun katılımı gösterdi.
Girişimlerin 2023 yılı için dağılımına göre hizmet ihracatı ve hizmet ithalatı payları şu şekilde öne çıktı: Hizmet ihracatında paylar başında ulaştırma ve depolama faaliyetlerindeki girişimler yer alırken, toplam hizmet ihracatı 55 milyar 465 milyon doları buldu. Bu tutarın 37 milyar 431 milyon dolarlık kısmı ulaştırma ve depolama, 4 milyar 547 milyon dolarlık kısmı bilgi ve iletişim, 3 milyar 883 milyon dolarlık kısmı imalat sanayi ile ilişkili girişimler tarafından gerçekleştirildi. Finans ve sigorta hizmetleri ise yaklaşık 3 milyar 421 milyon dolarlık ihracatla izledi.
İthalatta ise toplam 41 milyar 953 milyon dolar hacminde hizmet alımı gerçekleşti; bunun 10 milyar 644 milyonu imalat sanayinde faaliyet gösteren işletmelerden geldi. 8 milyar 424 milyon dolar bilgi ve iletişim alanındaki girişimlerden, 3 milyar 280 milyon dolar ise finans ve sigorta sektöründeki girişimlerden geldi. Bilgi ve iletişim faaliyetlerindeki girişimler ayrıca 2 milyar 291 milyon dolarlık hizmet ithalatı yaptı.
Sektörel bazda uluslararası hizmet ticareti 2023 için ele alındığında, hizmet ihracatında en büyük payı taşıma ve depolama sektörü oluştururken, bu sektörün ihracatı ve ithalatı arasındaki oranlar dikkat çekiyor. Girişimlerin kontrol durumuna göre ve görev türüne göre uluslararası hizmet ticareti analizinde şu sonuçlar öne çıkıyor: taşımacılık alanında ihracatın %90,2’si ve ithalatın %78,1’i Türkiye kontrollü girişimler tarafından gerçekleştirildi. Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetlerinde yabancı kontrollü girişimlerin payı %50,9 olurken, Türkiye kontrollü girişimlerin payı %49,1 olarak kayıtlara geçti. Sigorta ve emeklilik hizmetlerinde ihracat ve ithalat payları sırasıyla %33,4 ve %33,6 olarak yabancı kontrollü girişimler tarafından yapıldı. Finansal hizmetlerde ise ihracatın %71,7’si ve ithalatın %78,7’si Türkiye kontrollü girişimler tarafından gerçekleştirildi.
Bu veriler, 2023 yılı için girişimlerin ekonomik faaliyetine göre uluslararası hizmet ticaretinin dinamiklerini yansıtıyor ve kontrol durumunun ticaret üzerindeki etkisini ortaya koyuyor.
