İBB'nin Raylı Sistem Hamlesinde Yolculuklar ve Hedefler: 2029 ile 700 km Hedefi

İBB’nin 2019 itibarıyla ivme kazanan raylı sistem çalışmaları, günlük yolculuk sayısını Marmaray dahil 2018’de 2,7 milyondan 2025’te 4 milyona taşıdı. Bu dönemde raylı sistemin toplu ulaşım içindeki payı 35,5’ten 42,9’a yükselerek İstanbul’un ulaşım manzarasında kayda değer bir artış sağladı.

Durmuş projelerin yeniden canlanması: 2019’da göreve başlayan İBB, kent genelinde inşaatı durdurulmuş metro hatlarını devraldı ve finansman ile teknik sorunları çözüme kavuşturarak projeleri adım adım hayata geçirdi. Genel Sekreter Yardımcısı Doç. Dr. Pelin Alpkökin, başlangıçta hatların durduğunu, bazı projelerde ise kalan işlerin acil olarak ele alınması gerektiğini belirtti ve süreç boyunca gerekli önlemleri alarak tünel, istasyon ve elektromekanik üretimlerini hızlandırdı.

2019’DAN BU YANA 65 KM AÇILDI: 2019-2024 arasında yaklaşık 2,5 milyar Euro kaynağıyla 65,1 kilometrelik raylı hat hizmete alındı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın devrettiği 3 hat da dahil edildiğinde toplamda 87,1 km hattı devreye girdi. Bu hatların açılması, İstanbul’da raylı sistemin kapasitesinde önemli bir artış sağladı.

Devreye alınan hatlar şu şekilde öne çıkıyor: Kabataş – Mecidiyeköy – Mahmutbey Metro Hattı (18 km) – açılış 28.10.2020, Eminönü – Alibeyköy Tramvay Hattı (9 km) – 01.01.2021, Ataköy – İkitelli Metro Hattı (2,1 km) – 29.05.2021, Rumeli Hisarüstü – Aşiyan Füniküler (0,8 km) – 28.10.2022, Kabataş – Mecidiyeköy – Mahmutbey Metro Hattı ikinci etabı (2 km) – 02.01.2023, Dudullu – Bostancı Metro Hattı (14,3 km) – 06.01.2023, Eminönü – Alibeyköy Tramvay ikinci etabı (1,1 km) – 30.08.2023, Çekmeköy – Sancaktepe – Sultanbeyli Metro Hattı ilk etabı (6,5 km) – 16.03.2024, Ataköy – İkitelli Metro Hattı tamamı (11,3 km) – 18.03.2024.

İBB’nin işletmesindeki hat uzunluğu 2025 itibarıyla 244,3 km olurken, Bakanlık tarafından işletilen hatlarla birlikte toplam hat uzunluğu 380,7 km seviyesine ulaştı. Ayrıca raylı sistem araç filosunda güçlenen yenilenme süreci kapsamında Haziran 2019 – Mart 2024 döneminde toplam 176 yeni araç hizmete alındı; sınırlı üretimlerle birlikte 278 aracın üretimi de sürüyor. Alpkökin, önümüzdeki beş yılda filo büyüklüğünün yüzde 50’lere ulaşmasını öngörüyor.

2026’da iki yeni hat açılacak: Çekmeköy–Sancaktepe–Sultanbeyli Metro Hattı’nın Çekmeköy–Samandıra Merkez etabı 2024’te açıldı. Samandıra Merkez–Sultanbeyli bölümünde ilerleme %92 civarında; 2026 sonunda hizmete girmesi planlanıyor. Ümraniye–Ataşehir–Göztepe Hattı ise %90’a yakın tamamlandı ve 2026’da tam kapasite açılması hedefleniyor. Alpkökin, mevcut hatların toplam uzunluğunu 2029’a kadar 425 km’ye çıkarmayı, kamu yatırımlarıyla desteklenen hatlar da dahil edildiğinde toplam hattı 450 km’nin üzerine taşımayı hedefliyor. 2029 vizyonu ise 700 km’ye ulaşan kapsamlı bir raylı sistem ağı oluşturmak. Bu hedef doğrultusunda Sefaköy-Beylikdüzü-Tüyap Metro Hattı, Üsküdar-Kadıköy-Maltepe Tramvay Hattı gibi projeler tasarım ve fizibilite aşamasında; bazıları ise kamu yatırım programına alınmayı bekliyor. Örneğin, Sefaköy-Beylikdüzü-Tüyap hattı için 2022’den bu yana toplam 8 başvuru yapıldı, ancak onaylar henüz gelmedi. Diğer yandan Esenyurt-Saadetdere Metro Hattı, Esenler Cadde Tramvayı ve ekspres metro HIZRAY gibi projelerin tasarımları tamamlandı. Ayrıca, yeni hatların ön tasarım ve fizibilite çalışmaları da titizlikle yürütülüyor.