İlahi Komedya: Ali Asgari'nin İran'da sansürle boğuşan bir yönetmenin özgürlük arayışı

Astronomik bir festival atmosferinde, Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin Uluslararası Uzun Metraj Yarışması kapsamında görücüye çıkan son film, İranlı yönetmen Ali Asgari’nin “İlahi Komedya” adlı eseri oldu. Dünya galasını Venedik Film Festivali’nde yapan bu yapıt, sansürle mücadele eden bir yönetmenin hayatını merkeze alarak özgürlük, yaratıcılık ve adalet arayışını çarpıcı bir dille dile getiriyor.

Yönetmen, filmin sahnelerinin Ardından gelen soruları yanıtlayarak, Dante’nin İlahi Komedya’sından ilham almasıyla birlikte projenin nasıl şekillendiğini paylaştı. “Hayır” kelimesinin gücünün altını çizen Asgari, cehennemden cennete uzanmanın yollarını anlatmak için bu kelimeyi merkeze almanın önemini vurguladı. Ona göre, film boyunca çağrışımlı bir trajedinin komediden keskin bir dönüşümünü görmek mümkün; bu dönüşüm, klasik anlatıyı günümüzün ironik tonuyla yeniden ele alıyor.

Beşerî gerçeklik ile kurmaca arasındaki sınırları irdeleyen yönetmen, İran’da gerçek hayat ile komedinin ayrışmadığını ifade etti. İran dışındaki izleyiciye filmi sunma tercihini açıklarken, İran’da gösterim izni alamamanın zorluklarını da dile getirdi. Üstelik Asgari, önceki çalışmalarından gelen tepkiler nedeniyle İran yönetimiyle yaşadığı sorunları hatırlattı. Bu durum, filmin İran’da vizyona girmesinin önünü tıkasa da seyircilerin alternatif kanallarla erişimini sürdürdüğünü gösteriyor.

Filmin Türkçe diyalogları için ise dilsel ve kültürel yakınlık güçlü bir açıklama sunuyor: “Behram ile birlikte yazdık; İran’da yaklaşık 50 milyon Türk var, fakat Türkçe bir filmin yayınlanması hâlâ karmaşık ve sınırlı.” Behram ile yola çıkan bu ortak üretim, kişisel deneyimlerden beslenen bir senaryonun İran’da nasıl hayata geçirilebileceğini gözler önüne seriyor. Bu bağlamda, yönetmenin amaçları sadece sanatsal ifade ile sınırlı kalmıyor; aynı zamanda sınırlamalar karşısında direnişin ve yaratıcılığın bir araya geldiği bir kültürel diyalog kuruyor.

Kaynak: BYZHA Beyaz Haber Ajansı