Türkiye’de son yıllarda kadınların eğitim düzeyindeki artış, kariyer planları ve evlilik yaşının gecikmesi gibi faktörler, 35 yaş üzeri gebeliklerin yaygınlaşmasına yol açıyor. Acıbadem Kartal Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum, Riskli Gebelik (Perinatoloji) Uzmanı Prof. Dr. Resul Arısoy’un vurguladığı gibi, ileri yaş gebelikleri günümüzde sık görülen bir durumdur ve bazı riskler içerir. Bu nedenle multidisipliner bir yaklaşımın benimsenmesi, gebelik öncesi başlayan dikkatli bir planlama ile olası olumsuz sonuçların azaltılmasına katkı sağlar.
Prof. Dr. Resul Arısoy, riskli gebelik sürecinde anne ve bebeğin sağlığı için altı önemli önleme dikkat çekmektedir. Aşağıda, bu öneriler ivmelenerek, sürdürülmesi gereken yaklaşım adımları özetlenmiştir.
- Yaşam tarzını iyileştirmek
Sağlıklı beslenme, uygun kilo yönetimi ve düzenli egzersiz gestasyonel diyabet ve hipertansiyon risklerini düşürür. Sigara, alkol, toksik maddeler ve bazı teratojen ilaçlardan uzak durmak, sağlıklı bir gebelik için kritik adımlardandır.
- Gebelik öncesi sağlık taraması yaptırmak
İleri yaşta planlanan gebeliklerde, gebelik öncesi tarama ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulması, genetik danışmanlık ile folik asit ve gerekli takviyelerin kullanılması gebelik sonucunu olumlu yönde etkiler.
Riskli gebeliklerde uygun haftalarda yapılan muayeneler, komplikasyonların erken tespitini sağlar. Perinatoloji merkezlerinde ilk 11-14 hafta içinde fetal anatomi ve Doppler muayenesinin mutlaka yapılması önerilir. Bu dönemde bebekteki organ anomalileri belirlenebilir ve uterin arter doppleri ile gebelik zehirlenmesi ya da gelişim kısıtlılığı için risk değerlendirilir. Diyabet açısından erken tarama, 2. dönemde 21-23 hafta içerisinde fetal anatomi ve Doppler değerlendirmesi, rahim ağzı uzunluğu ölçümü gibi tetkikler, riskli grupların izlenmesini kolaylaştırır. Şeker yükleme testi, ileri yaş gebeliklerinde özellikle önerilir ve anne-bebeye zarar vermez. 3. dönem için Doppler ultrasonografi ve biyofizik profili gibi yöntemlerle fetal iyilik hali düzenli olarak izlenir.
- Genetik tarama ve tanı testleri yaptırmak
35 yaş üzerinde kromozom anomalilerini saptamak amacıyla Kombine test, üçlü-dörtlü test, NIPT ve gerektiğinde invaziv tanı yöntemleri (koryon villus örneklemesi, amniyosentez) gibi seçenekler uygulanır. Bu tarama ve tanı süreçleri, erken teşhis ve doğru gebelik yönetimini sağlar.
- Kronik hastalıkların takibi
Hipertansiyon, diyabet ve tiroid hastalıkları gibi kronik durumların gebelik öncesi ve gebelik sırasındaki kontrolü, komplikasyonların önlenmesinde temel rol oynar. Bu hastalıklar eşliğinde yürütülen takip ve doğumlar, Perinatoloji kliniklerinde multidisipliner yaklaşım ile gerçekleştirilir.
- Doğumun multidisipliner merkezde gerçekleştirilmesi
Riskli gebeliklerin, yenidoğan yoğun bakım olanakları bulunan merkezlerde ve deneyimli ekiplerle yönetilmesi önerilir. Merkezde erişkin yoğun bakım ve ilgili branşların bulunması, anne ve bebek için sonuçları iyileştirir ve komplikasyon ile ölümleri azaltır. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)
