İzmir Körfezi İçin Bilimsel ve Kurumsal İş Birliğiyle Yeni Bir Yol Haritası

2025 Körfez Buluşması, İzmir Körfezi’nin ekolojik geleceğini güvence altına almak amacıyla bilim insanları, sivil toplum örgütleri ve İzmir Büyükşehir Belediyesi temsilcilerini aynı masaya taşıdı. Etkinlikte Çiğli Arıtma Tesisi dönüşümünden dip tarama çalışmaları ile modifiye kil uygulamalarına kadar stratejik adımlar, İSTÖP üyelerinin paylaştığı bilgilerle zenginleşti. İzmir Körfezi’nin mevcut durumunu değerlendirip çözüm odaklı yol haritasını güçlendirmek amacıyla düzenlenen toplantı, Tarihi Bergama Vapuru’nda gerçekleştirildi. İZDENİZ ile İSTÖP ortaklığıyla yürütülen süreçte İZDENİZ Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Işıkhan Güler, Genel Müdürü Gökhan Marım ve İZSU ile akademisyenler bir araya geldi.

Ekiplerimizin özverili çalışmaları yeni bir ivme kazandırıyor Yıldır, Gediz Nehri’nin Körfez’e bıraktığı kirlilik yüküne dikkat çekti ve şu sözlerle durumu özetledi: “275 kilometre uzunluğundaki Gediz, dört ilden geçerek Körfez’e ulaşıyor ve son noktada ciddi bir kirlilik taşıyor. Arıtma süreçlerinin eksikliği ve denetimlerin yetersizliği kirliliği artırıyor; yetkinin yerel yönetimlerde olmadığı şu anki durum, bu konunun önümüzdeki dönemde yeniden ele alınmasını zorunlu kılıyor.” UNESCO’nun önerdiği modifiye kil uygulaması hakkında bilgi verirken, uydu ve drone izleme sistemlerinin devreye alındığını vurguladı. Körfez üzerinde daha sıkı bir denetim mekanizması kuruluyor Ayrıca, geçmişteki kirlilik ve koku sorunlarına kıyasla önemli mesafe kaydedildiğini belirtti; bakanlık düzeyinde yürütülmesi gereken çalışmalar ise hâlâ başlangıç aşamasında.

Körfez’i İzmir’e yeniden kazandırma hedefi Bayraklı açıklarında gözlenen kirliliğin kaynağı tam olarak belirlenemese de bir tersane ya da yük gemisinden döküldüğü tahmin ediliyor. Körfez’deki sorunların yalnızca belediyeye yüklenmesinin çözüm getirmediğini ifade eden Yıldır, mevzuat gereği üç bakanlığın desteğinin elzem olduğuna vurgu yaptı. Bu ortak çaba ile Körfez’in geleceğe daha güçlü adımlarla taşıyabileceğini ve İzmir’e kazandırılacağını söyledi. İSTÖP ve Bilim Kurulu’nun çalışmalarıyla yerel yönetimlerle uyum içinde ilerlemenin Türkiye’ye örnek olacağına işaret etti.

Aydoğan: Bilim insanlarıyla birlikte çalışıyorlar Mehmet Aydoğan, 21 bilim insanıyla birlikte çalışacaklarını belirterek İzmir’in Körfez sorununa bilimsel katkı sunacaklarını söyledi. Hedeflerini, sivil toplum örgütlerinin yerel yönetimlerle birlikte çözüme odaklanması olarak özetledi ve bu sürecin devamının geleceğini ifade etti.

Erdoğan: Yağmur suyu ve dere temizliği süreci sürüyor İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, 2,5 milyar liralık altyapı programını hatırlatarak yeni yağmur suyu hatları inşa edildiğini ve 33 derenin temizliğinin her yıl düzenli olarak yapıldığını belirtti. Halkapınar–Meles hattının taşkın dönemlerinde kritik rol oynadığını ve en yoğun çalışmaların burada yürütüldüğünü vurguladı. Ayrıca Çiğli Atık Su Arıtma Tesisi’nin kapasitesi ve güvenilirliğiyle Körfez’e olumsuz etkilerin en aza indirildiğini, tesisin 2019’da kaybettiği geçici faaliyet belgesini yeniden aldığını açıkladı.

Marım: Alg patlamalarına karşı 48 saatlik müdahale kapasitesi İZDENİZ Genel Müdürü Gökhan Marım, UNESCO tarafından onaylanan modifiye kil uygulamasının balık ölümlerini iki gün içinde kontrol altına alma gücüne sahip olduğunu söyledi. Bu yıl alg patlamalarına karşı hızlı müdahale edilirse benzer sorunların tekrar yaşanmayacağını belirtti ve gelecekte kil uygulamasını sürdürülebilir biçimde kullanmayı hedeflediklerini kaydetti. Ayrıca Körfez’in kirliliğinin yalnızca alg patlamalarından kaynaklanmadığını, dış kaynaklı deşarjlardan da beslendiğini ifade etti ve sızdırmazlığı artırmak için 30’dan fazla kamera ve denetim sistemi kurulduğunu bildirdi.

Güler: Körfez’in dolaşım kapasitesi riske giriyor Güler, Körfez’de sürmekte olan sığlaşma ve sediman birikimini işaret ederek, kıyı hattı boyunca derinliğin giderek azaldığını belirtti. Gemi trafiğinin daralan koridorlarda zorlandığını ve Yenikale Burnu ile Çakalburnu hattında derinlik kaybı yaşandığını ifade etti. Büyük ölçekli dip tarama projelerinin gerekliliğini vurgulayan Güler, projenin yaklaşık 45 milyon metreküp malzeme gerektireceğini söyledi. Malzemenin tehlikeli atık sınıfında olmadığını ve yeniden kullanım için uygun olduğunu belirtti; ancak Çevre Bakanlığı’nın onay vermemesini eleştirdi. İki yapay ada önerisiyle bu malzemenin ekosistem için değerlendirilebileceğini belirtti ve toplumsal desteğin bu süreç için kritik olduğunu ifade etti.

Körfez için ortak hedefler Etkinlik sonunda katılımcılar, bilim kurulunun önerilerinin izlenmesi, arıtma kapasitelerinin güçlendirilmesi, dip tarama ve dere temizliği gibi kalıcı müdahalelerin sürdürülmesi ve gemi kaynaklı kirlilikle mücadele konusunda kararlı olduklarını belirtti. Bu ortak hedefler doğrultusunda İzmir Körfezi’nin sağlıklı bir ekosistem olarak yeniden yapılandırılması amaçlanıyor.