İzmir'de Engelliler için Erişilebilirlik ve Katılım Odaklı Hizmetler: Eylem Planı ve Uygulama Adımları

İzmir Büyükşehir Belediyesi, görünür ve görünmez engellilik durumlarına dair toplumsal refahı artırmaya odaklanan bir dizi çalışmayı kent genelinde sürdürüyor. Engellilere yönelik istihdam, sosyal yaşam, eğitim, spor ve kültür-sanat alanlarında sunulan hizmetler, kentin dört bir yanında erişilebilirlik ilkesini temel alacak şekilde yapılandırılıyor.

İzmirli engelli yurttaşlar, Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü bünyesinde yürütülen programlar sayesinde kapsayıcı ve hak temelli bir hizmet anlayışından faydalanıyor. Bu çalışmalar, engellilerin ve bakım verenlerinin toplumsal hayata aktif katılımını desteklemeyi, kentte sunulan olanaklardan herkesin eşit şekilde yararlanmasını sağlamayı ve birlikte yaşam kültürünü yaygınlaştırmayı hedefliyor.

Eylem Planı hazırlandı İzmir için Engelli Hizmetlerine Yönelik İzmir Yaklaşımı ve Eylem Planı, 7 ana amaç, 22 alt hedef ve 90 faaliyeti kapsayacak biçimde ortaya konuldu. Engelliler ve yakınları, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve ilgili kurumların katkılarıyla tasarlanan bu plan, tüm engel gruplarını kapsayan ilk yerel eylem planı olarak öne çıkıyor. Plan; erişilebilirlikten eğitime, istihdamdan sosyal hayata kadar pek çok alanı dönüştürmeyi hedefleyen bir yol harcını gösteriyor.

Hizmet merkezleri artırılıyor Şube Müdürlüğü’ne bağlı Konak Hizmet Merkezi, İnciraltı Hizmet Merkezi ve diğer engelli merkezlerinde, engelli bireyler ve aileleri için eğitimler, atölyeler, ulaşım ve erişilebilirlik çalışmaları, politik ve kamusal hayata katılım çabaləri, kültür-sanat ve spor etkinlikleri ile mesleki ve sosyal rehabilitasyon programları uygulanıyor. Ayrıca farkındalık çalışmaları, destekli istihdam ve ebeveyn eğitimi gibi hizmetlerle katılımın artırılması hedefleniyor. Bu merkezler; İzmir Dokunulabilir Engelsiz Modern Sanatlar Müzesi, Destekli İstihdam Ofisi, Tekerlekli Sandalye Bakım İstasyonu gibi uygulamalarla kentte erişimi güçlendiriyor.

Sessiz Destek Çözüm Merkezi İşitme engelli vatandaşların yaşamını kolaylaştırmak amacıyla Türk İşaret Dili Birimi kuruldu. Birim, kamu ve özel kurumlar ile sağlık, eğitim ve sosyal yaşam alanlarında iletişimi güçlendirmek için işaret dili tercümanları aracılığıyla destek sunuyor ve yönlendirme yapıyor.

Destekli İstihdam Ofisi faaliyette Nöroçeşitliliği yüksek bireylerin istihdamını kolaylaştırmak için kurulan Ofis, iş koçu desteği ve İŞ-İN programı ile 3 ay süren eğitimlerle özgeçmiş hazırlama, iş arama ve iş hayatında doğru davranışlar gibi konularda kapasite geliştirme sağlıyor.

Engelli dostu belediye Yurttaşlar için toplu ulaşımda erişimi artıran çalışmalar mevcuttur. Engelli İzmirim Kartı ile belirli engel gruplarındaki insanlar ücretsiz ulaşım imkanına sahipken, Engelli Refakatçi Kartı ile ağır engelli vatandaşların refakatçileri de ücretsiz seyahat edebiliyor.

Kırmızı Bayrak uygulaması sürüyor Engelsizmir Kongresi’nin çıktılarından biri olarak belirlenen “Kırmızı Bayrak” projesiyle erişime uygun mekân ve araç sayısının artırılması hedefleniyor. Denetimler sonucunda pek çok mekân bu işaretle değerlendiriliyor.

Engelsiz plajlar İzmir’in bazı plajlarında iniş rampaları hayata geçirildi ve ilk Kırmızı Bayrak kapsamına alınan işletme Menderes Belediyesi Sunal Tülbentçi Parkı oldu. Bu adımlar, denizle buluşmayı engel durumuna bakılmaksızın kolaylaştırmayı amaçlıyor.

Medikal malzeme desteği de var Engellilere yönelik destekler arasında akülü tekerlekli sandalye, görme engelliler için bastonlar ve diğer tıbbi malzemeler bulunuyor. 2025 yılı için hedeflenen toplam dağıtım miktarı 77 bin 859 adet olarak planlandı.

Afet bilinci kazandırılıyor Afet İşleri Dairesi koordinasyonunda görme, işitme ve ortopedik engelliler ile bakım verenler için Kapsayıcı Afet Bilinci Eğitim Projesi yürütülüyor. Amaç, afet öncesi, anı ve sonrası süreçlerde güvenli hareket etmeyi sağlamak ve engelli veri tabanını güçlendirmek.

İnteraktif bir öğrenme ve deneyim alanı sunuluyor Örnek merkezlerde engeli olmayan vatandaşlara yönelik interaktif eğitimler ile toplumsal farkındalık artırılıyor. 2025 yılında bu eğitimlere 7 bin 200 kişi katıldı.

Otizm Etkinlik Merkezi Karşıyaka’da kurulacak merkez, otizmli bireylere kısa süreli etkinlik hizmeti sunarak ailelerin bakım yükünü hafifletmeyi ve sosyal yaşamlarını desteklemeyi amaçlıyor.

Uğur böceği sembolü 3 Aralık Dünya Engelliler Günü logosu olarak seçilen uğur böceği, farklı engellilik durumlarını kapsayacak şekilde eşitlik ve dayanışmayı simgeliyor. Sembol ve renkler, fiziksel, işitsel, görsel, nöroçeşitlilik ve kronik durumları bir araya getirerek kapsayıcı bir farkındalık kültürü oluşturmaya hizmet ediyor. Bu yılki slogan ise “Farkında olalım, birlikte olalım.”