İzmirNİP2054 Tanıtımı: Ortak Vizyon ve Geleceğe Yönelik Bütünü Bir Sözleşme

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ile İzmir Planlama Ajansı (İZPA) ortaklığında yürütülen 2054 İzmir Nazım İmar Planı (İzmirNİP2054) tanıtım toplantısında kent geleceğine dair kapsamlı bir vizyon paylaşıldı. Katılımcılar arasında belediye bürokratları, ilçe belediyelerinin yöneticileri, meclis üyeleri, sivil toplum temsilcileri ve akademisyenler bulunuyordu. Toplantının amacı, planın uzun vadeli yönelimlerini ve şehrin gelişimindeki rolünü vurgulamaktı.

“Planlama adaleti, ekonomiyi, yaşam kalitesini birlikte ele alma sanatıdır” ifadesiyle başlayan konuşmada Tugay, İzmir’in planlama geleneğine atıfta bulunarak, geçmişten günümüze uzanan süreçte şehircilik anlayışının değişimini ve günümüzde planlamanın yalnızca fiziksel mekânı değil, ekolojik denge, toplumsal adalet ve ekonomik üretkenliği de kapsayan bir bütün olduğuna dikkat çekti. Başkan, planlamanın dünü anlamak, bugünü çözümlemek ve yarını tasarlamak üçlüsüne dayanması gerektiğini belirtti.

İzmir’in hızla değişen dinamiklerine vurgu yapan Tugay, mevcut planların dönüşüm hızını karşılayamadığını vurguladı. “1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı’nın yalnızca bir revizyon olmadığını, kent geleceğini yeniden okumaya yönelik bir girişim olduğunu ifade etti. Plan, toprağa, suya, havaya, ekonomiye ve kültüre bütüncül bakmayı hedeflerken, yaşamı yeniden tanımlamayı amaçlıyor. Bu süreç üç zamanlı bir yaklaşımla ilerliyor: dünden öğrenmek, bugün veriye dayalı kararlar almak ve yarını birlikte tasarlamak.

Başkan Tugay ayrıca planın arkasında teknik bir çalışma değil, bilimsel veri temelli, katılımcı ve öğrenen bir yaklaşım bulunduğunu belirtti. “NİP2054 lansmanı bir bitiş değil başlangıçtır” diye ifade ettiği bu yolculuk, 2030 ufkuyla 2054 uzun vadeli mekânsal stratejilerini ve 2074 vizyonunu birbirine bağlayan bir üçlü hedef çizgisi olarak sunuldu. Kentin büyümesi değil, iyi olma hâli odaklı bir model benimsenmesi gerektiğini söyleyen Tugay, sağlık, kültür, eşitlik ve ekolojik dengeyi ölçütler arasına dahil etti ve kentin doğayla uyumlu, adil ve dayanıklı bir kent olma hedefini vurguladı.

İZPA Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu’nun eşlik ettiği sunumda kentleşme sürecinin geçmişten günümüze uzanan ayağında “Kentleşme için doğal alanları yapılaşmış alanlara dönüştürüyoruz; 80 yıl içinde 17 kat büyüyen bir ayak izi ve 45 yıl içinde 40 kat etkisi görüyoruz” gibi ifadelerle kentin dinamikleri ele alındı. Velibeyoğlu, katılım ve kolektif bir şehircilik dili gerekliliğini vurgulayarak, kent alfabesi kavramını ortaya koydu ve İzmir’in ortak bir dil üzerinden planlanması gerektiğini belirtti. Vizyonun temelinde iyi olma hâli bulunduğunu yineleyen yetkili, planlama sürecinin katılımcı bir ekosistem içinde yürütüleceğini dile getirdi.

Katılımcılık ekosistemi oluşturmak mecburiyetindeyiz diyen Prof. Şahin ise katılımı yalnızca bir süreç olarak görmek yerine yaşam biçimi olarak benimsenmesi gerektiğini ifade etti. İzmir’in sadece fiziki değil zihinsel ve ekonomik dönüşüme ihtiyaç duyduğunu belirten Şahin, kent yönetiminin ve konut, ulaşım, sanayi gibi alanlar için ortak bir dil ve alfabetik bir yaklaşım geliştirilmesi gerekliliğini vurguladı. Toplantının sonunda İzmirNİP2054 projesinin kapsamı, paydaşların görüşleri ve Danışma Kurulu’nun serbest kürsüyle sunduğu önerilerle zenginleşti.

İzmirNİP2054’ün önemi konusunda ise, 2025-2029 Stratejik Planı çerçevesinde il genelini kapsayan yeni 1/25000 Nazım İmar Planı ve revizyonu çalışmasının başladığı belirtildi. Plan, kent dinamiklerini hesaba katarak kapsayıcı ve katılımcı bir yaklaşım ile ilerleyecek ve belediyeler ile diğer kurumların bilgi birikimiyle hayata geçirilecek.