İzmit Körfezi Dip Çamuru Projesi: Bilimsel Çalışmalar, Sorunlar ve Çözüm Önerileri Paneli

İzmit Körfezi Dip Çamuru Projesi kapsamında yürütülen bilimsel çalışmaların sonuçları, Körfez’in ekolojik sağlığına dair mevcut durum ve geleceğe dönük çözüm önerileri, panelde masaya yatırıldı. Moderatörlük Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından üstlenildi ve katılımcılar, Körfez’in ekosisteminin nasıl iyileştirilebileceğine dair görüşlerini paylaştı.

“İzmit Körfezi Örneğinde: Yapılan Çalışmalar, Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı etkinlik, Kocaeli Kongre Merkezi’nde düzenlendi. Panelin açılışında İzmit Körfezi’nin dengeli bir deniz yaşamına kavuşması için yürütülen çalışmaların güncel durumu ve karşılaşılan sorunlar ele alındı; uzmanlar, katılımcılara çözüm önerilerini aktardı.

UZMANLARIN PAYLAŞIMI Panelde yer alan önemli isimler, İzmit Körfezi Dip Çamuru Projesi sahasında yürüttükleri çalışmaları özetledi. TÜBİTAK-MAM Kıdemli Uzman Araştırmacısı Dr. Alper Evcen, ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Mantıkçı, İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Uğur Uzer, KOÜ Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Prof. Dr. Halim Aytekin Ergül ile Gebze Teknik Üniversitesi Yer ve Deniz Bilimleri Enstitü Müdürü Prof. Dr. Mehmet Salim Öncel, yürütülen çalışmaların sonuçlarını ve elde edilen deneyimlerini aktardı. Bilimsel izleme çalışmaları ile elde edilen verilerin, çevresel denetim ve yönetim kararlarının şekillendirilmesinde temel oluşturduğunu vurguladılar.

BAŞARIYI FORMLESTİRİCİ KAYNAK: BİLİMSEL İZLEME Panelin önemli bir bölümünde, Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Mesut Önem, Körfez’deki denetim, geri kalan çöplerle mücadele, bilimsel izleme ve farkındalık çalışmaları gibi bir dizi faaliyetin hayata geçirildiğini belirtti. Başarı hikayesinin ana unsuru olarak bilimsel izleme çalışmaları öne çıktı; elde edilen veriler ışığında çevresel denetim ve yönetim yaklaşımının nasıl şekilleneceği kararlaştırıldı.

ARITMA TESİSİ VE DENİZ KİRLİLİĞİ İzmit Körfezi’nin ileri biyolojik arıtma kapasitesine sahip olması sayesinde azot ve fosfor gibi kirleticilerin kaynağında önlendiğini ifade eden Önem, üç yıl sonunda şehrin bu alanda %100 ileri biyoloji arıtma seviyesine ulaşmasını hedeflediklerini belirtti. Ekosistem ve biyolojik çeşitlilik için yapılan çalışmalara değinen Önem, Körfez’e şimdiye kadar 54 bin adet yavru balığın bırakıldığını ve 200 adet resif alanının koruma amaçlı oluşturulduğunu kaydetti.

KÖRFEZİN GELECEĞİ VE DEĞERLERİ Dr. Alper Evcen, 16 yıl süren çalışmalarla Körfez’in dinamiklerini tek bir tabloya sığdırmadan, zamana yayılan bir “filmin” çıkarıldığını ifade etti. Körfezin şu anki durumunun orta kalite seviyesinde olduğunu söyleyen Evcen, doğru adımlarla iyileşmesini dileyerek, Körfez’in hâlâ nefes aldığını belirtti. İzmit Körfezi’nin değerleri, ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü ve diğer paydaşlar tarafından düzenli olarak incelenmeye devam ediyor.

DENİZİ DEĞERLENDİRME VE DÖNGÜLER Marmara Denizi’nin dijital ikizi üzerinden geçmiş ve bugün arasındaki farklar incelenirken, fiziksel süreçler ile biyokimyasal döngüler üzerinde duruldu. CTD cihazıyla ölçülen çözünen oksijen, pH, tuzluluk, sıcaklık ve geçirgenlik değerleriyle dip ve yüzey suyundan örnekler alınıp bakteri çeşitliliği ve macrofauna yoğunluğu değerlendiriliyor. Algaların ve resiflerle desteklenen ekosistemlerin çeşitlenmesi için çalışmalar sürüyor.

YAPAY RESİFLERİN ETKİSİ Yapay resifler, deniz ekosisteminin canlanmasına katkı sağladı. Ulaşlı ve Eskihisar Sahili’ne kurulan resif alanlarındaki gözlemler, biyolojik çeşitliliğin artış gösterdiğini ortaya koydu. Gebze Teknik Üniversitesi’ndeki uzmanlar, komşu havzaların organik madde akışına dikkat edilmesi gerektiğini belirterek, fosfor ve azot sorununa odaklanmayı sürdürdüklerini ifade etti.