Kent Denetçileriyle İzmir'de Ortak Sorumluluk ve Şeffaf Yönetim Modeli

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kent yönetimini yurttaşların katkısıyla güçlendirme hedefiyle başlattığı Yurttaş Akademisi - Kent Denetçileri Programı, ilk adımıyla sahaya çıkmaya hazırlanıyor. 17 Kent Denetçisi, dört ilçede sürece dahil olacak ve gözlem yaparak veri tabanı oluşturacak. Başkan Cemil Tugay, bu girişimin yalnızca bir denetim projesi olmadığını vurgulayarak, bilim, katılım, şeffaflık ve ortak aklın bir araya geldiği yeni bir yönetim biçimini hayata geçiriyoruz dedi. İzmir’in gerçek sahipleri olan yurttaşlarla birlikte yönetilebilmesi adına böyle bir modelin geliştirilmesi hedefleniyor.

AB’nin IMPETUS programı kapsamında desteklenen bu proje, Avrupa’da başvuran 509 girişim arasından seçilen 20 proje arasında yer alıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan program, İZQ Girişimcilik Merkezi’nde Başkan Tugay’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen tanıtım toplantısıyla kamuoyuna duyuruldu. Noter huzurunda yapılan kura ile belirlenen 17 Kent Denetçisi, 5 günlük teorik eğitim ve atölyelerin ardından Konak, Karşıyaka, Balçova ve Buca’da sahaya çıkarak çevre denetimi ve veri toplama çalışmaları yapacak.

“Türkiye’den kabul edilen tek büyükşehir belediyesi İzmir” ifadesiyle başlayan vurguda, bu projenin İzmir’in demokrasi yolculuğunda önemli bir dönüm noktası olduğu belirtildi. Avrupa Birliği destekli proje kapsamında kent yönetiminin sadece kurumların işi olmadığını, yurttaşların ortak katılımıyla şekilleneceğini ifade eden Başkan Tugay, bunun kent için büyük bir sorumluluk olduğuna dikkat çekti ve “İzmir modeli ortaya koyuyoruz” dedi. Kentlerin sorunlarını birlikte analiz etme ve çözümlere ortak olma amacını taşıyan Yurttaş Akademisi, ilçelerde yaşayan vatandaşların yaşam kalitesini birlikte ölçmeyi hedefliyor. Çevre temizliği, ulaşım düzeni, park güvenliği ve hava kalitesi gibi konular yurttaşın gözlemiyle belediyenin verileriyle birleşecek.

“Yurttaş ne kadar katılırsa, kent o kadar gelişir” düşüncesiyle hareket eden program, veriye dayalı yönetim anlayışını öne çıkarıyor. Yurttaşlar artık hizmet alanlar olarak kalmayıp yönetişimin doğrudan bir parçası olacak; kentte sensörlerle hava kalitesi ölçümü ve enerji kullanımı izleme gibi uygulamalar da bu vizyonun bir parçası haline gelecek. İzmir’de bu yaklaşım sayesinde ölçülen verilerle karar almak hedefleniyor.

“İzmir modeli ortaya koyuyoruz” mesajıyla şehir olarak dayanışmayı yönetime dönüştürmeyi amaçladıklarını ifade eden Tugay, deprem, yangın ve sel gibi zorluklarda dayanışmayı öncelediklerini hatırlattı. Bir mahallede çöp konteynerinin taşması veya hava kirliliği gibi sorunlar için yurttaşın çözüm sürecinin tetikleyici rolünde olması bekleniyor. Bu program, sadece bir belediye projesi değil; yenilikçi bir yurttaşlık kültürü ve demokrasi biçimi olarak öne çıkıyor.

“Milyonlarca İzmirlinin ortak iradesi” ile ifade edilen bu yaklaşım, Avrupa Birliği ve proje ortaklarına duyulan teşekkürlerle sürdürülüyor. İzmir’in geleceğinin tek bir kişinin kararlarına bağlı olmadığını, milyonlarca İzmirlının ortak iradesiyle büyüdüğünü belirtmek üzere çalışmalar devam edecek. İzmir’i birlikte yönetecek bu yol, kentteki tüm paydaşların katılımını hedefleyen bir yol haritası olarak konumlandırılıyor.

“Türkiye’de benzeri olmayan bir program” diyen İzmir Planlama Ajansı Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, gönüllü ağın büyüyerek daha da güçleneceğini belirtti. Program, yalnızca denetim değil, çevreyle ilgili konularda farkındalık yaratmayı ve toplumsal katılımı derinleştirmeyi amaçlıyor. Kent denetçilerinin sahada yaptığı çalışmalar, çevre kirliliği ve kentsel hijyen gibi konularda somut veri üretimini artıracak.

Girişimin teknik altyapısının kurulmasına katkı veren birimlerin koordine çalışmasıyla, kent denetçilerinin çalışmaları; kaçak yapılaşma, çevre ve iklim değişikliği gibi alanlarda toplumsal farkındalığı güçlendirecek ve veriye dayalı karar süreçlerini destekleyecek. İzmir’in kent hakkı ve sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda ilerleyen program, aşağıdan yukarıya katılımı güçlendirmeyi ve yurttaşların yönetime aktif katkı sunmasını amaçlıyor. Böylece İzmir, kent yönetimini sadece dinleyen değil, kente katılan, denetleyen ve dönüştüren bir paydaş olarak konumlandırıyor.