KOAH ve Pasif İçicilik: Gençler ve Çocuklar İçin Akılcı Uyarılar

Günümüzde KOAH, dünya genelinde ölüm nedenleri arasında üçüncü sıraya yükselmiş durumda. En önemli tetikleyici ise sigara, puro, pipo, nargile ve elektronik sigara kullanımı ile pasif içiciliğe maruz kalmaktır. Acıbadem Taksim Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tülin Sevim, KOAH’ın son yıllarda hızla artış gösterdiğini belirtiyor ve hastalığın nefes darlığı ile kalıcı solunum yolları tıkanıklığına yol açtığını vurguluyor. Özellikle 40 yaş üzeri bireylerde görülme oranı küresel ölçekte yaklaşık yüzde 10 olarak ifade ediliyor.

Prof. Dr. Sevim, Dünya KOAH Günü kapsamında yaptığı açıklamada, gençler arasında sigara ve e-sigara kullanımının da arttığını ve bunun KOAH riskini hızla yükseltebileceğini belirtti. Tek bir sigaranın dumanında 7 bine yakın kimyasal madde bulunduğu ve bunlardan 70’inin kanser yapıcı olduğu bilinen bir gerçek olarak öne çıkıyor. Pasif içiciliğin de KOAH gelişimine katkıda bulunduğu bilinmektedir; pek çok çalışma, pasif içiciliğin KOAH riskini iki katından fazlasına çıkarabildiğini gösteriyor. Ayrıca pasif içicilikten kaynaklı ölümlerin yılda milyonlarla ifade edildiği belirtiliyor.

Pasif içicilik çocukları ve gençleri de doğrudan etkiler. Dumanı başkalarının içtiği tütün ürünlerinden kaynaklanan ve solunmasıyla ortaya çıkan pasif içiciliğin özellikle çocukların akciğerleri ile bağışıklık sistemi üzerinde ciddi zararlar oluşturduğu ifade ediliyor. Bebekler ve küçük çocuklar, ebeveynlerin sigara içtikleri ortamlarda daha yüksek risk altında bulunuyor; bu durum, ani bebek ölümleri ve solunum enfeksiyonları gibi sorunların daha sık görülmesine yol açabiliyor. Yetişkinlerde ise pasif içicilik kalp hastalıkları, inme, akciğer kanseri ve KOAH risklerini artırıyor. Sigara içmeyen kişilerde bile sigara dumanına maruz kalmanın koroner arter hastalığı riskini yüzde 25–30 oranında artırdığı ve felç riskini yüzde 20–30 yükselttiği rapor ediliyor.

Elektronik sigaranın tehlikesi üzerine konuşan Sevim, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin son yıllarda daha az zararlı olduğuna dair anlatımların bilimsel bulgularla desteklenmediğini söylüyor. Yapılan çalışmalarda elektronik sigaralarda 16 binden fazla tatlandırıcının bulunduğu belirlenmiş ve gençlerin bu ürünleri denedikten sonra geleneksel sigaraya geçme ya da yeniden başlama riskinin artış gösterdiği gözlemlenmiştir. Özellikle gençler arasında elektronik sigaraya yönelimin, bağımlılığın sürdürülmesi ve diğer bağımlılıklara geçiş açısından güçlü bir etken olarak değerlendirilir. Nikotin bağımlılığının, eroin ve kokain gibi diğer bağımlılık yapan maddelerle eşdeğer bir düzeyde olduğuna dikkat çekiliyor.

Elektronik sigAraların zararları, solunum yollarında inflamasyon, bronşit ve astıma yol açabildiği gibi EVALI adı verilen akut akciğer hasarını da tetikleyebilir. Deneyimler, uzun süreli elektronik sigara kullanımının karaciğer, kalp ve böbrekler üzerinde de olumsuz etkiler yaratabileceğini gösteriyor. Aromatik maddelerin bile hücre ölümüne yol açabildiği ve bazı çalışmalarda elektronik sigara kullanıcılarında akciğer kanseri riski ile karşılaştırmalı olarak daha sık görüldüğü raporlanmıştır. Dünya genelinde bu ürünlerin kullanımı, daha önce hiç sigara içmemiş gençler arasında da hızla artış göstermektedir.