Balkanlar'dan Afrika'ya uzanan yolculukKüçük akbabalar (Neophron percnopterus), Dünya Doğa Koruma Birliği'nin (IUCN) Kırmızı Liste'sinde Nesli Tehlike Altında (EN) kategorisinde yer alıyor. Her sonbahar bu kuşlar, Balkan Yarımadası'ndan Afrika'daki kışlık alanlarına ulaşmak için 5.000 kilometreyi aşan bir yolculuğa çıkıyor. Üç kıtaya yayılan bu güzergâh, türü birçok tehditle karşı karşıya bırakıyor.Türü etkileyen başlıca tehditler arasında yasadışı zehirli yemler, avlanma ve güvenli olmayan elektrik direklerinde yaşanan elektrik çarpmaları yer alıyor. Afrika'nın bazı bölgelerinde ise akbabalar, geleneksel inançlarla bağlantılı uygulamalar nedeniyle avlanıyor.Balkanlar'da durumBir zamanlar Balkanlar genelinde geniş bir alana yayılan küçük akbaba popülasyonu, bugün bölgedeki sınırlı sayıda ülkede varlığını sürdürüyor. Bulgaristan, Yunanistan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk genelinde toplamda yalnızca yaklaşık 50 üreyen çiftin kaldığı tahmin ediliyor.30 yılı aşkın süren düşüş eğiliminin ardından Balkan popülasyonunda son yıllarda durağanlaşma belirtileri görülürken, Bulgaristan'daki birey sayısında artış gözleniyor. Koruma kuruluşları, resmi kurumlar ve yerel topluluklar arasındaki kararlı iş birliği, bu sonucun temel etkeni olarak değerlendiriliyor.Anadolu'nun önemiBalkanlar'daki bu hassas tabloya karşılık Anadolu, küçük akbabalar için hayati bir sığınak işlevi görüyor. Avrupa'nın en geniş küçük akbaba popülasyonlarından birine ev sahipliği yapan Türkiye'de yaklaşık 1.500 ile 3.000 çiftin ürediği tahmin ediliyor. Küresel ölçekte nesli tehlike altında olan bu göçmen tür için Türkiye, hem ana üreme alanı hem de Doğu Avrupa ile Afrika arasındaki zorlu göç yolunun en kritik geçiş koridorlarından biri konumunda.Tehditlerin azaltılması ve göç yolunun güvenli hale getirilmesiProje kapsamında Türkiye'de Mersin, Hatay, Ankara ve Trakya'daki yerel paydaşlara ulaşılarak en az 100 katılımcıya eğitim verilecek. Zehirlenme vakalarına müdahale kapasitesini artırmak amacıyla en az 120 veteriner hekim ve 75 atık sahası personeli için eğitimler düzenlenecek.Etiyopya ve Yunanistan'da elektrik çarpması riskini azaltmak, avlanma baskısını düşürmek, güvenli besin sağlamak ve olaylara hızlı müdahale etmek için adımlar atılacak. Afrika'da akbabaların inanç temelli zulme maruz kalmasını azaltmak amacıyla toplum liderleri ve geleneksel hekimlerle diyalog kurulması hedefleniyor.Bulgaristan ve Yunanistan'da Avrupa hayvanat bahçelerinde yetiştirilmiş ya da yaban hayatından kurtarılmış en az 40 küçük akbaba doğaya salınacak. Kuşlara takılacak GPS vericileri, koruma ekiplerinin sınır ötesi hareketleri izlemesine, ölüm riskinin yüksek olduğu noktaları belirlemesine ve gerektiğinde müdahale etmesine olanak tanıyacak.Gönüllü desteği ve eğitimKoruma çalışmalarına 4.000'den fazla gönüllü katkı sunacak. Çalışma; çiftçiler, korucular, veterinerler, öğretmenler ve yerel yetkililerle birlikte yürütülerek tehditlerin önlenmesi, güvenli besin kaynaklarının sağlanması ve üreme alanlarının korunması hedefliyor. Beş ülkedeki eğitim programları, 4.000'den fazla öğrenci, öğretmen ve doğa gönüllüsüne türü tanıtarak koruma çalışmalarına katılmalarını sağlayacak."Mersin, Ankara, Hatay ve Adana'daki okullarda öğrencilerimizle, üniversitelerde ise geleceğin yaban hayatı uzmanlarıyla bir araya gelerek farkındalık çalışmaları yürüteceğiz. Kolluk kuvvetleri ve gümrük görevlilerine vereceğimiz eğitimlerle yasa dışı öldürmeyle mücadeleye katkı sunacağız. 2027 yılında İstanbul'da düzenleyeceğimiz Küçük Akbaba Göç Yolu Zirvesi'ne ev sahipliği yaparak bölgesel iş birliğini de güçlendireceğiz." dedi.Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Dr. Şafak Arslan ise açıklamasında şunları söyledi: "Türkiye, Doğu Avrupa ile Afrika arasındaki göç yolunun kritik koridorlarından birine ev sahipliği yapıyor. Doğa Derneği'nin Küçük Akbaba Koruma Programı kapsamında kıtalararası yürüttüğü iş birliği çalışmasında ülkemizdeki faaliyetlerin yürütücülüğünü üstlenerek, türün korunması için sahadan medyaya uzanan geniş bir sorumluluk taşıyoruz. Türkiye'de kuşlar için elektrik direği izolasyon çalışmalarını ilk kez 2022 yılında başlattık. Mersin, Adana ve Ankara'da süzülerek göç eden kuş türleri için tehlike oluşturan elektrik hatlarının bir bölümünü belirledik ve elektrik firmalarıyla direklerin izolasyon sürecini tamamladık. Trakya'dan Doğu Akdeniz'e uzanan göç yolları üzerinde 2028 yılının sonuna kadar 5.000 elektrik direğini izole edeceğiz."Projenin devamı2031 yılına kadar sürecek Küçük Akbabalar Yaşasın projesi, türü korumaya yönelik uzun soluklu programın bir sonraki stratejik adımını oluşturuyor.Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
Kültür-Sanat
Yayınlanma: 06 Kasım 2026 - 00:21
Küçük Akbabalar İçin Kıtalar Arası Koruma Seferberliği
Küçük akbabalar (Neophron percnopterus), Dünya Doğa Koruma Birliği'nin (IUCN) Kırmızı Listesi'nde Nesli Tehlike Altında (EN) kategorisinde yer alıyor.
Kültür-Sanat
06 Kasım 2026 - 00:21





