Serbest bölgeler, kurucu ve işletici firmaların ihracata yönelik üretim yapan şirketleri hedef alarak yürüttüğü pazarlama faaliyetleri ve dünya standartlarındaki hizmetlerle Türkiye’nin stratejik yatırım alanları olarak öne çıkıyor. Ocak–Ağustos dönemi ihracat verileri, bu bölgelerin ulusal ortalamaya kıyasla oldukça yüksek bir performans sergilediğini gösteriyor. Bölgelerdeki firmalar, ülke genelindeki ihracatçıların ortalamasının üzerinde bir gelir elde ediyor.Bu yılın ilk sekiz ayında serbest bölgelerden toplamda 8.2 milyar dolar ihracat kaydedildi. Bölgelerde faaliyet gösteren yaklaşık 2 bin firma bulunduğu için firma başına düşen ihracat değeri yaklaşık 4.1 milyon dolar olarak hesaplanıyor. Türkiye’nin toplam ihracatı Ocak–Ağustos döneminde 178.1 milyar dolar olurken, ihracatçı firma sayısı yaklaşık 150 bin olarak kayıtlara geçti. Bu durumda bölgelerdeki firma başına düşen ihracat geliri, ülke ortalamasının yaklaşık dört katına ulaştı.Serbest Bölge Modeli ve Stratejik Konumun Rekabet ÜstünlüğüSEBKİDER Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Kılınç, serbest bölgelerin artık yalnızca üretim alanı olmadığını, küresel rekabette avantaj sağlayan yatırım ortamları haline geldiğini vurguluyor. Altyapı standartlarının dünya düzeyine çıkarılmasıyla birlikte, bölgelerde yüksek teknolojili ürünlerin üretimini ve küresel pazarlara ilişkin yatırımları çekme kapasitesi artıyor. Yatırımcılar için 1 ay içinde üretime geçebilir hale gelme ve esnek büyüme olanakları bu bölgelerin cazibesini güçlendiriyor. Ayrıca lojistik imkanlar da önemli bir fark yaratıyor: Birçok bölge limanlar, havaalanları ve uluslararası kara yollarına doğrudan erişim sunuyor. Bu faktörler, Türkiye’nin küresel tedarik zincirlerine entegrasyonunu hızlandırıyor. Verimlilik ve Ar-Ge yatırımları, yüksek katma değerli üretim kapasitesini destekleyerek bölgeyi küresel pazarlarda güçlendiriyor. Üstelik bazı serbest bölgeler, kilogram başına ihracat değerinin 8.5 doların üzerinde olduğu ileri teknoloji üretim merkezleri olarak konumlanıyor.İhracat ve İç Piyasa DinamikleriVeriler, serbest bölgelerin dış pazarlara yöneliminin giderek güçlendiğini gösteriyor. 2020 yılında 7.727 milyon dolar olarak kaydedilen yurt dışı satışlar, 2024 sonunda 11.993 milyon dolar seviyesine yükseldi ve bu dönemde yüzde 55.2’lik bir artış kaydedildi. İç pazara yönelik satışlar ise aynı dönemde yüzde 11.6 azalarak 4.7 milyar dolardan 4.1 milyar dolara geriledi. İç pazardaki KOBİ’lerin satın alma hacmi ise büyümeye devam etti ve 2020’de 2.57 milyar dolar olan hacim, 2024 sonunda 3.61 milyar dolara ulaştı. Bu veriler, bölgelerin küresel tedarik zincirlerindeki rolünü güçlendirirken, dış pazarlara odaklanmanın şirket başına ihracat değerini artırdığını gösteriyor.Kaynak: Serbest Bölgeler Genel MüdürlüğüOcak–Ağustos Dönemi Türkiye ve SB’lerde Firma Başına İhracat Geliri
- TÜRKİYE – İhracat tutarı: 178.100 milyon USD, Firma sayısı: 150.000, Firma başına düşen ihracat: 1.187.000 USD
- SERBEST BÖLGELER – İhracat tutarı: 8.200 milyon USD, Firma sayısı: 2.000, Firma başına düşen ihracat: 4.100.000 USD
