Türkiye'nin Göç Yollarında Güvenli Elektrik Direkleri: 2030 için 17.000'den Fazla İzole Hedefi

Türkiye, biyolojik çeşitlilik açısından nadir bulunan 36 sıcak noktadan üçünü barındıran ender ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Bu zengin ekosistem, Avrupa ile Afrika arasındaki kuş göçlerinde kritik bir köprü görevi görüyor. Ancak her yıl yüz binlerce kuşun atlayış yaptığı bu yolculuk, izole edilmemiş elektrik hatları nedeniyle ölüm riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Doğa Derneği ile Bulgaristan Kuşları Koruma Derneği (BSPB), Kuzey Makedonya Ekoloji Derneği (MES), Bulgaristan Elektrik Dağıtım Şirketi (EP Yug) ve Makedonya Elektrik Dağıtım Şirketi (EVN Macedonia) ortak çalışması olan ve Avrupa Birliği LIFE Programı tarafından desteklenen "Güvenli Göç Yolları" projesi, göç yollarındaki elektrik hatlarını güvenli hale getirerek nesli tehlikedeki türleri korumayı amaçlıyor. Türkiye’de toplamda 5.000 direğin izolasyonu bu kapsamda planlanıyor.

2030 Hedefi: 17.000’den Fazla Güvenli Direk başlığıyla yürütülen çalışma, kuşların ölümcül çarpmalara karşı korunmasını sağlamaya odaklanıyor. Bu süreçte belirlenen bölgelerde çarpılma vakaları azaltılarak, Türkiye için kapsamlı bir Göç Yolları Risk Envanteri oluşturulacak ve projenin başarısı için şu adımlar öne çıkıyor:

• Çarpılma riskinin yoğun olduğu bölgeler bilimsel verilerle belirlenip öncelikli bölgeler saptanacak.
• Toplamda 17.000’den fazla tehlikeli direk arasında 5.000’i Türkiye’de olmak üzere izolasyon çalışması tamamlanacak.
• Kuşların hatları fark etmesini kolaylaştıracak 2.500 yansıtıcı direk kurulacak.
• Elektrik dağıtım şirketleri arasında bilgi paylaşımı ağı kurulup teknolojik ve bilimsel çözümlerin sürekliliği sağlanacak.

Çalışmanın nihai amacı, nesli tehlikede olan şah kartal ve küçük akbaba türlerinin popülasyonlarını iyileştirmek ve bu bölgeleri kullanan tüm göçmen ve yerli kuşlar için güvenli yaşam alanları oluşturmak. Türkiye’de bu kadar geniş kapsamlı bir izolasyon çabası ilk kez gerçekleştirilecek.

Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Şafak Arslan, şu görüşleri paylaşıyor: “Leylek, pelikan, şahin, kartal ve akbaba gibi sürü halinde göç eden kuşlar, kışlama ile üreme alanları arasındaki geçişlerde Türkiye üzerinden geçiyor. Bu uzun yolculuk sırasında mola verdikleri direkler çoğu zaman ölüm tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. Erişilmesi gereken basit bir çözüm var: Doğru izolasyon.” 2017’den beri yürütülen çalışmalar, uygun izolasyon uygulamalarının kuş ölümlerini durdurabildiğini gösteriyor ve bu tecrübe şimdi uluslararası boyuta taşınıyor. 2030’a kadar Türkiye’de Trakya’dan Hatay’a uzanan hat boyunca 5.000 direğin güvenli hale getirilmesiyle kuşlara güvenli bir göç koridoru sunulması hedefleniyor.