Çoğu kadının hayatında en az bir kez karşılaştığı vajinal enfeksiyonlar, farklı nedenlerle tekrarlayarak yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Bazı vakalarda uygun tedavi planı ile kısa sürede düzelebilirken, bazı durumlarda tanı ve tedavi ihmal edildiğinde enfeksiyon kronikleşebilir. Yılda dört veya daha fazla tekrarlama, iş, aile ve sosyal yaşam üzerinde baskı kurabilir. Bu nedenle, tekrarlayan enfeksiyonlarda nedenleri hedefleyen bütüncül ve hastaya özel yaklaşımlar daha etkili sonuçlar sunabilir. Memoral Şişli Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Op. Dr. Ecem Eren, enfeksiyonların kökenlerini ve tedavi yöntemlerini paylaşmıştır. Kadınların yaklaşık üçte biri vajinal enfeksiyon riski altındadır – Kadınlar arasında en az üçte birinin hayatı boyunca vajinal enfeksiyon yaşama olasılığı vardır; yetişkin kadınların yüzde 75’inden fazlası vajinal mantar enfeksiyonu ve her yüz kadından beşinden fazlası bakteriyel vajinozis riski taşımaktadır. Vajinanın sağlıklı yapısını oluşturan ana unsur yerleşmiş olan doğal bakteri florasıdır ve bu florada özellikle Lactobacillus türleri, ortamı hafif asidik tutarak zararlı mikroorganizmaların çoğalmasını engeller. Ancak bazı etkenler bu dengeyi bozabilir.Dar pantolonlar enfeksiyon riskini artırabilir Vajinal enfeksiyonlar genelde vajinit olarak da adlandırılır ve şu sebepler çoğu vakada etkindir: kontrolsüz ve aşırı antibiyotik kullanımı, vajinal duş veya sabunla aşırı iç temizlik, vajinal kuruluk, bağışıklık sisteminin zayıflaması, diyabetin kontrolsüzleşmesi, hormonal değişiklikler (doğum kontrol hapları ya da menopoz), korunmasız cinsel ilişki, sentetik iç çamaşırı ve dar kıyafetler. Önceki reçeteyi yeniden kullanmak enfeksiyonu kronikleştirebilir Bazı kadınlar geçmişte kendilerine yazılan ilaçları yeniden kullanmaya veya eczaneden kendi başlarına tedavi almaya yönelirler. Bu yaklaşım çoğu zaman yanlış tedaviye ve enfeksiyonun kronikleşmesine yol açabilir. Enfeksiyona özel planlama, tedavi başarısını artırır Günümüzde tekrarlayan vajinal enfeksiyonlarda sadece mantar veya antibiyotik tedavisi yerine nedeni hedefleyen ve kişiye özel yaklaşımlar benimsenmektedir. Bu tedaviler şunlardır:
- Vajinal Flora Analizi ve Dengeleme: Antibiyotik tedavisinden sonra florayı korumak için laktobasil içeren vajinal probiyotikler (fitil veya kapsül) ve ağızdan alınan probiyotik kombinasyonları kullanılır.
- Tekrarlayan mantar enfeksiyonlarında uzun süreli baskılama: Sık görülen mantar enfeksiyonlarında, klasik 1-3 günlük tedaviler yerine haftalık veya aylık düşük doz ilaçlarla enfeksiyonların yeniden oluşması engellenebilir. Ayrıca antibiyotik sonrası vajinal laktobasil veya borik asit uygulaması ve östrojen düzeyi düşük hastalarda lokal hormon desteği sağlanır.
- Lokal Vajinal Lazer ve Rejeneratif Tedaviler: Özellikle menopoz sonrası vajinal kuruluk, yanma, tekrarlayan enfeksiyonlar ve cinsel ilişki sırasında ağrı yaşayan kadınlarda, fraksiyonel CO2 lazer veya Er:YAG vajinal lazer uygulamalarıyla vajinal doku yenilenir ve floradaki denge restor edilerek enfeksiyon riski azaltılabilir.
- Bağışıklık Sistemini Güçlendirici Destekler: Tekrarlayan enfeksiyonlarda altta yatan sistemik nedenlerin de tedavi edilmesi gerekir. Diyabet, vitamin/mineral eksiklikleri (özellikle D vitamini ve çinko), kronik stres ve uyku bozuklukları gibi durumlar değerlendirilmeli ve yönetilmelidir.
