CHP Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Serkan Sarı, Türkiye genelindeki sığınakların mevcut durumunun belirlenmesi ve kamuoyunun bilgilendirilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına soru önergesi sundu.
İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın yazılı olarak yanıtlaması istemiyle hazırlanan önergede; sığınakların sayısı, toplam kapasitesi, illere göre dağılımı, fiziki şartları, denetimleri ve acil durumlarda erişilebilirliği hakkında kapsamlı sorular yöneltildi.
“GÜNCEL, ŞEFFAF VE BÜTÜNCÜL BİR ENVANTER BULUNMUYOR”
Sığınakların; savaş, nükleer ve konvansiyonel saldırılar, radyoaktif serpinti, kimyasal ve biyolojik tehditler ile bazı afetlere karşı insanların ve yaşamın devamı için gerekli unsurların korunmasını amaçlayan yapılar olduğunu belirten Sarı, 7 Kasım 2025 tarihinde Sığınak Yönetmeliği’nde kapsamlı değişiklikler yapıldığını hatırlattı.
Yeni düzenlemeyle genel sığınakların koordinasyonunun AFAD’a verildiğine dikkat çeken Sarı, sığınakların kayıt altına alınması, denetlenmesi, kullanıma hazır tutulması ve kapasitelerinin bildirilmesine ilişkin yeni yükümlülükler getirildiğini ifade etti.
Sarı, buna rağmen Türkiye’de kaç sığınak bulunduğuna, bu sığınakların toplam kapasitesine ve ne kadarının kullanıma hazır olduğuna ilişkin kamuoyunun erişebileceği güncel, şeffaf ve bütüncül bir envanter bulunmadığını vurguladı.
“SIĞINAK OLARAK GÖSTERİLEN ALANLAR DEPO VE OTOPARK OLARAK MI KULLANILIYOR?”
Birçok binada projelerde sığınak olarak gösterilen alanların depo, otopark, iş yeri veya başka amaçlarla kullanıldığına yönelik iddiaları gündeme getiren Sarı, bu alanların havalandırma, enerji, haberleşme, su, hijyen, erişim ve yapısal güvenlik bakımından yeterli olup olmadığını sordu.
Sarı, önergesinde şu sorulara yanıt istedi:
“Türkiye genelinde Bakanlığın ve AFAD’ın kayıtlarında bulunan toplam sığınak sayısı kaçtır? Bunların illere ve ilçelere göre dağılımı nasıldır? Kayıtlarda sığınak olarak görünen alanların kaçı fiilen kullanıma hazırdır?”
Sığınakların amacı dışında kullanılması nedeniyle kaç işlem yapıldığını da soran Sarı; uygulanan idari yaptırımların ve kesilen cezaların açıklanmasını istedi.
HANGİ İLDE KAÇ KİŞİLİK SIĞINAK VAR?
Türkiye’de kayıtlı sığınakların toplam kapasitesinin açıklanmasını isteyen Sarı, mevcut kapasitenin ülke nüfusuna oranını da Bakan Yerlikaya’ya sordu.
Her ildeki sığınak kapasitesinin o ilin nüfusunun yüzde kaçını karşılayabildiğinin belirlenmesi gerektiğini ifade eden Sarı, nüfusuna oranla sığınak kapasitesi en düşük illerin kamuoyuna açıklanmasını talep etti.
Önergede ayrıca sığınakların kaçının özel, kaçının genel sığınak olduğu; kullanım amacına göre kaçının basınç, kaçının serpinti sığınağı olarak kayıtlı bulunduğu soruldu.
BİR YILLIK DENETİM SÜRESİNDE KAÇ BİNA KONTROL EDİLDİ?
Sığınak Yönetmeliği uyarınca mevcut binalardaki sığınakların en geç 7 Kasım 2026 tarihine kadar kontrol edilmesi gerektiğini hatırlatan Sarı, bugüne kadar kaç binanın denetlendiğinin açıklanmasını istedi.
Sarı; kontrol edilmesi gereken toplam bina sayısını, denetimlerde görevlendirilen personel sayısını ve Bakanlığın belirlediği denetim takvimini sordu.
7 Kasım 2025 tarihinden bu yana yapılan denetimlerde kaç sığınakta mevzuata aykırılık tespit edildiğini de gündeme getiren Sarı, kaç bina yönetimine veya yapı malikine eksikliklerin giderilmesi için süre verildiğinin açıklanmasını talep etti.
KAMU BİNALARI, OKULLAR VE HASTANELERDEKİ SIĞINAKLAR HAZIR MI?
Kamuya ait resmi binalar ile özel eğitim ve özel sağlık kuruluşlarındaki sığınakların durumunu da Meclis gündemine taşıyan Sarı, bu sığınaklara ilişkin kullanıma hazır olma, kapasite ve envanter bilgilerinin AFAD’a eksiksiz iletilip iletilmediğini sordu.
Bilgilerini AFAD’a iletmeyen kurum ve kuruluşların açıklanmasını isteyen Sarı; millet bahçeleri, metro tünelleri, yer altı otoparkları, stadyumlar ve büyük kamusal alanlardan kaçının genel sığınak olarak belirlendiğinin de kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.
“81 İLDE YENİ SIĞINAK YAPILACAK MI?”
Sarı, devlet eliyle 81 ilde yeni genel sığınak yapılmasına yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığını sorarak şu bilgileri istedi:
“Kaç yeni sığınak yapılacaktır? Bu sığınakların toplam kapasitesi ne olacaktır? Hangi illerde ve hangi tarihlerde hizmete açılacaktır?”
Türkiye’nin nüfusu, kentleşme yapısı, stratejik tesisleri ve güncel güvenlik riskleri dikkate alındığında ihtiyaç duyulan toplam sığınak kapasitesinin açıklanmasını isteyen Sarı, mevcut kapasite açığının giderilmesi için ayrılan bütçeyi ve çalışmaların tamamlanacağı tarihi de sordu.
“VATANDAŞ EN YAKIN SIĞINAĞI E-DEVLET’TEN GÖREBİLMELİ”
Afet toplanma alanlarının e-Devlet üzerinden sorgulanabildiğini hatırlatan Sarı, vatandaşların kendilerine en yakın sığınağın yerini ve kapasitesini görebileceği benzer bir sistemin bulunmamasının ciddi bir hazırlık ve bilgilendirme eksikliği olduğunu belirtti.
Sarı, vatandaşların ikamet ettikleri yere en yakın sığınağın konumunu, kapasitesini, ulaşım güzergahını ve kullanıma hazır olup olmadığını e-Devlet veya AFAD uygulaması üzerinden öğrenebilmesine yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığını sordu.
ENGELLİLER, YAŞLILAR, ÇOCUKLAR VE HASTALAR İÇİN PLAN VAR MI?
Olası bir acil durumda engellilerin, yaşlıların, çocukların, hastaların ve hareket kabiliyeti kısıtlı vatandaşların sığınaklara nasıl ulaştırılacağını da gündeme getiren Sarı, bu gruplara yönelik il bazında hazırlanmış tahliye ve ulaşım planlarının bulunup bulunmadığının açıklanmasını istedi.
Valilikler tarafından 7 Kasım 2025 tarihinden bu yana sığınaklara yönelik kaç eğitim ve tatbikat düzenlendiğini soran Sarı, bu çalışmalara katılan vatandaş sayısının da paylaşılmasını talep etti.
ERKEN UYARI VE SİREN SİSTEMLERİ ÇALIŞIYOR MU?
Türkiye genelindeki erken uyarı, siren ve ikaz-alarm sistemlerinin durumunu soran Sarı, bu sistemlerin kaçının aktif ve çalışır halde olduğunu gündeme getirdi.
Sistemlerin bulunmadığı ya da nüfusun tamamını kapsamadığı il ve ilçelerin açıklanmasını isteyen Sarı, olası bir savaş, nükleer saldırı, kimyasal veya biyolojik tehdit halinde vatandaşlara TRT, GSM operatörleri, radyo kuruluşları ve dijital iletişim sistemleri üzerinden yapılacak uyarılara ilişkin güncel bir ulusal eylem planı bulunup bulunmadığını sordu.
“SIĞINAK POLİTİKASI KAĞIT ÜZERİNDE KALAMAZ”
Sığınakların yalnızca yönetmeliklerde ve bina projelerinde gösterilen alanlardan ibaret olamayacağını belirten Sarı, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Sığınak politikası kağıt üzerinde bırakılamaz. Milyonlarca vatandaşımız olası bir savaşta, nükleer saldırıda, kimyasal veya biyolojik tehditte nereye gideceğini bilmiyor. Sığınakların sayısı, kapasitesi, fiziki durumu ve erişim güzergahları şeffaf biçimde açıklanmalıdır. Vatandaşlarımız en yakın sığınağın nerede olduğunu e-Devlet üzerinden görebilmelidir. İktidar, toplumun can güvenliğini ilgilendiren bu konuda eksiklikleri gizlemek yerine süratle gidermelidir.”
