Çocuklarda görülen düz tabanlık, ayak iç kısmının yere değmesiyle kendini gösterir ve ayak arkının basık görünmesiyle fark edilir. Bu durum çoğunlukla genetik faktörlerle tetiklenir; obezite, diyabet, romatizmalı eklem sorunları ve ayak yaralanmaları da bu tabloya eşlik edebilir. Aileler için çocuklarda ayak ağrısı ya da şişme gibi yakınmalar yaşam kalitesini etkileyebilir ve bu nedenle erken dönemde bir uzmandan görüş almak önemlidir. Memorial Kayseri Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Muhammed Melez, çocuklarda düztabanlıkla ilgili önemli noktaları aktarıyor. Bebekler doğuştan düztabandır. Çoğu bebek, doğum anında ayak tabanının yağ dokusu nedeniyle düz görünümlü olabilir. Zamanla ayak arkı şekillenerek 6-10 yaş aralığında gelişimini tamamlar. Bu nedenle, çocuklarda bazı dönemler boyunca düztabanlık görülebilir ve bu durum çoğu durumda fizyolojik bir gelişim aşaması olarak kabul edilir. Aileler genellikle çocuk yürümeye başladıktan sonra içe basma şikayeti ile ortopedi ve travmatoloji polikliniklerine başvurur. Ayak anatomisinin doğal gelişim süreci iyi anlaşılmalı ve düztabanlığın hastalık mı yoksa normal bir gelişim evresi mi olduğuna karar verilmelidir. Ayak kemeri gelişmezse. Ayak kemeri, dik yürüyüş mekanizmasının temel unsurları arasındadır ve kemik, eklem ile bağ dokularının birlikte gelişmesiyle oluşur. Çocuklarda kemerin yeterince gelişmemesi durumunda düztabanlık ortaya çıkabilir. Bazı çocuklarda kemer ilerleyen yıllarda da yeterince oluşmaz ya da çökerse, bu durum ağrıya ve yürümeyi etkileyebilecek sorunlara yol açabilir. Ayağı bir arada tutan dokulardaki yaralanma veya aşınma da düztabanlığın ilerleyen yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabilir ve bu durum genetik yatkınlıkla ilişkilendirilebilir. Düztabanlığın 2 çeşidi var. Nedene göre farklı biçimlerde görülebilir. Bazı çocuklar ebeveynlerinden miras alabilir. Esnek düztabanlık: En sık karşılaşılan ve çocuklukta fizyolojik olarak kabul edilen tiptir. Ayak kemeri yük altına girerken, parmak uçlarında yükselme ya da yük azaltıldığında arkın belirginleşmesiyle kendini gösterir. Bağ dokusu elastikiyeti bu durumun nedeni olarak düşünülse de kesin sebep net değildir. Aile öyküsü pozitiftir. Genelde belirti vermez; ancak bazı çocuklarda ayak ve ayak bileği çevresinde ağrıya yol açabilir. Gelişim sürecinin yaklaşık 10 yaşına dek tamamlandığı düşünülür; bu nedenle rutin tetkik ve tedaviler çoğu durumda gereksizdir. Semptom gösteren çocuklarda ise medial ark destekli tabanlık ve uygun ayakkabılar gibi konservatif çözümler kullanılır; nadir durumlarda cerrahi değerlendirilebilir. Sert düztabanlık: Ayakta ya da otururken medial ayak arkının oluşmamasıyla karakterizedir. Doğuştan ya da sonradan kazanılmış biçimlerde görülebilir. Doğuştan olanlar arasında aksesuar naviküler kemik, tarsal koalisyon, vertikal talus gibi durumlar bulunurken, kazanılmış nedenler arasında posterior tibial tendon yetmezliği, travma ve tümörler sayılabilir. Sert düztabanlık genellikle semptomatiktir. Belirtiler nelerdir? Düz tabanlık olan çocuklarda şu bulgular dikkate alınabilir:
- Ayak ağrısı, özellikle topuk veya kemer bölgelerinde
- Hareketle artan ayak ağrısı
- Ayak bileği şişmesi
- Sıkı topuk bağları
