Damar Tıkanıklığı Araştırmasında "Toxoplasma gondii" Paraziti Şüphesi

Dünya genelinde ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer alan kalp ve damar hastalıklarının temelinde yatan mekanizmalar, yeni bir bilimsel çalışmayla farklı bir boyuta taşınıyor. Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tanıl Kocagöz ve ekibinin yürüttüğü araştırma, damar tıkanıklığına yol açan aterom plaklarında Toxoplasma gondii isimli parazitin DNA’sına rastlandığını ortaya koydu. Bu bulgu, damar hastalıklarının tedavisinde "antibiyotik" döneminin başlayabileceğine dair önemli bir teoriyi gündeme getirdi. ### Plaklarda Gizlenen Parazit DNA'sı Araştırmacılar, damar tıkanıklığı nedeniyle yapılan operasyonlardan elde edilen aterom plaklarını mercek altına aldı. Yapılan incelemeler sonucunda, 20 örneğin 8’inde, yani örneklerin neredeyse yarısında Toxoplasma gondii parazitine ait DNA tespit edildi. Prof. Dr. Tanıl Kocagöz, daha önce Helicobacter pylori ve Chlamydia pneumoniae gibi mikroorganizmaların damar hastalıklarıyla ilişkisinin araştırıldığını ancak kesin bir kanıta ulaşılamadığını hatırlatarak şunları söyledi: "Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi’nden Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut ve ekibiyle birlikte, aterom plaklarının oluşumunda mikroorganizmaların bir rolü olup olmadığını sorguladık. İncelediğimiz örneklerin büyük bir sürprizle neredeyse yarısında Toxoplasma gondii DNA’sına rastladık." ### Tedavide Antibiyotik Dönemi Mümkün mü? Araştırmanın bir sonraki aşamasında, tespit edilen DNA’nın sadece geçmiş bir enfeksiyonun "izinden" mi ibaret olduğu, yoksa parazitin plak içerisinde canlılığını koruyup çoğaldığı mı belirlenmeye çalışılacak. Eğer parazitin damar plağında aktif bir rol oynadığı kanıtlanırsa, kolesterol ve yaşam tarzı odaklı mevcut tedavilerin yanına, enfeksiyonu hedef alan antibiyotik tedavileri eklenebilir. Bu durumu Prof. Dr. Tanıl Kocagöz şu sözlerle özetledi: “Eğer parazitin, aterom plağında canlı olduğunu gösterebilir ve burada çoğaldığını ortaya koyabilirsek, bunun yalnızca geçmişten kalmış bir DNA parçası olmadığını, aktif bir enfeksiyon etkeni olabileceğini daha güçlü biçimde ortaya koyabiliriz.”### Plağın Büyümesini Durdurmak Hayat Kurtarabilir Uzmanlar, tedavi sürecinde hedefi genişletiyor. Plağı tamamen yok etmekten ziyade, büyümesini durdurmanın dahi kalp krizi ve inme riskini ciddi oranda azaltabileceği belirtiliyor. Prof. Dr. Tanıl Kocagöz, "Eğer bir tedaviyle bu plağın büyümesini durdurabiliyorsak, bu bile önemli bir kazanım olabilir. Çünkü plağın ilerlemesini engellemek, damarın daha ileri düzeyde tıkanmasını ve buna bağlı kalp krizi veya inme riskinin artmasını önlemeye katkı sağlayabilir" değerlendirmesinde bulundu. TÜBİTAK tarafından desteklenen ve yaklaşık 1,5 yıl sürmesi öngörülen bu çalışma, henüz klinik uygulamaya hazır olmasa da, kalp ve damar hastalıklarının tedavi süreçlerinde yeni bir sayfa açılması ihtimalini güçlendiriyor.