Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum: Türkiye'nin Endemik Zenginliğini Keşfe Açılan Kapı

İzmir’deki Ege Üniversitesi (EÜ) Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi, 3 binden fazla bitki türüne ev sahipliği yaparak botanik dünyaya önemli katkılar sunuyor. Bahçe, farklı yaş gruplarından ziyaretçilere ilham verirken, Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden getirilen yeni türlerin literatüre kazandırılmasına da bilimsel destekte bulunuyor.

EÜ kampüsünde 16.750 metrekarelik alanda faaliyet gösteren merkez, hem yerli hem de yabancı kökenli bitki çeşitlerini barındırıyor. Türkiye’deki en büyük beş botanik bahçesi arasında yer alan bu merkez, üniversite bünyesinde faal olan en kapsamlı bahçelerden biri olarak öne çıkıyor. Kurulduğu günden bu yana yaklaşık 100 bitki türünü bilim dünyasına kazandıran merkez, her yıl 15 binden fazla öğrencinin ziyaretine açık bulunuyor.

Ziyaretçilere Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Botanik Anabilim Dalı’nın lisans ve lisansüstü öğrencileri tarafından tanıtım ve bilgilendirme sunumları yapılıyor. Merkezin Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım, “Ülkemizin bitkisel zenginliği üzerinde önemli çalışmalar yürütüyoruz; ziyaretçilere bitkilerin tarihsel süreci, ekosistemler ve endemik türlerin korunması konularında bilgiler sunuyoruz. Aynı zamanda yetişkinler ve çocuklar için bitki keşfi etkinlikleri ve atölye çalışmaları da düzenliyoruz” dedi.

Prof. Dr. Yıldırım, merkezi ziyaret edenler için endemik türlerin bilim dünyasına kazandırılmasının yanı sıra, Herbaryum Koleksiyonunun zenginleştirilmesinin de hedefler arasında olduğunu vurguluyor. Bugüne dek pek çok endemik türün literatüre kazandırıldığı merkezde, herbaryumda yaklaşık 44 bine yakın kayıtlı bitki türü bulunduğu belirtildi. Türkiye’nin dört bir yanından TÜBİTAK ve BAP projeleriyle toplanan bitkiler, herbaryum teknikleriyle işlenip karton ve kâğıt üzerinde saklanıyor; tür adı, toplayan kişi, toplanma yılı ve yeri gibi bilgiler etikete işleniyor.

Yaklaşık 120 yıl önce preslenip arşivlenen örnekler de dahil olmak üzere, dünyanın dört bir yanından gelen araştırmacılar bu koleksiyon sayesinde taksonomik çalışmalara kolayca ulaşabiliyor. Merkezin başarısı, son dönemde de artarak sürüyor ve sadece Türkiye’de değil uluslararası arenada da saygın bir konum elde ediyor. Bahçede mevsime göre değişen ve ziyaretçilerin ilgisini çeken çok sayıda endemik bitki yer alıyor; Mabed ağacı, manolya ile kırmızı renkli fener ağacı gibi türler öne çıkıyor. Ziyaretçilerin deneyimini zenginleştiren özel yaşam alanları ve çeşitli coğrafi yapılara uygun iklimlendirme uygulanıyor. Türkiye’nin en zengin mum çiçeği (Hoya sp.) koleksiyonunun da burada görülebileceğini belirtmek gerekir.

Resimli Türkiye Florası çalışmasının editörlerinden biri olan Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Cumhurbaşkanlığı himayesinde yayınlanan bu eserin Türkiye’de yayılış gösteren tüm doğal bitki türlerini kapsaması hedefiyle ilerlediğini kaydetti. Toplamda 30 cilt halinde tamamlanması planlanan bu çalışmaların merkez üslerinden biri olarak Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi öne çıkıyor.