Geceleri el uyuşması ve ağrı: Karpal tünel sendromu belirtileri nelerdir?

Akıllı telefon, tablet ve bilgisayarların günlük hayatta giderek daha yoğun kullanılması, klavye ve fare ile tekrarlayan hareketlerin artması, el hastalıklarının daha sık görülmesine yol açıyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji, El Cerrahisi Uzmanı Dr. Mehmet Çavuş, bu tabloya dikkat çekerek günümüzde ellerimizi etkileyen üç hastalığı, el sağlığını destekleyecek yedi egzersizi ve önemli önerileri paylaştı.

Geceleri şiddetli ağrıyla uyanıyorsanız

Dr. Çavuş'a göre günümüzde ellerdeki en yaygın rahatsızlıkların başında karpal tünel sendromu geliyor. Hastalık, el bileğinde dar bir kanaldan geçen median sinirin baskı altında kalmasıyla ortaya çıkıyor. Başparmak, işaret, orta ve yüzük parmağında uyuşma, karıncalanma ve güç kaybı görülebiliyor. Özellikle geceleri artan ağrı hastayı uykusundan uyandırabiliyor.

Çavuş, "Bazı hastalar sabah uyandıklarında ellerini kendilerine ait değilmiş gibi hissediyor ya da iki beton kütleyi hareket ettirmeye çalışıyormuş gibi bir his yaşıyor. Zamanla telefon, kahve fincanı ya da başka bir eşya farkında olmadan elden düşebiliyor. Tedavi edilmezse sinirde kalıcı hasar ve başparmak çevresindeki kaslarda erime gelişebiliyor" diyor.

Parmağınız "tık" diye açılıyorsa

Ellerdeki bir diğer tehlike olan tetik parmak, parmağı büken tendonun ve bu tendonun içinden geçtiği kılıfın kalınlaşıp ödemlenmesiyle ortaya çıkıyor. Parmak bükülürken ya da açılırken takılabiliyor, bir süre kilitli kaldıktan sonra "tık" sesiyle aniden serbest kalabiliyor. Parmak kökünde ağrı ve küçük, sert bir şişlik de hissedilebiliyor.

Saatlerce ekranda gezinmek, sürekli mesaj yazmak ve parmaklara dinlenme fırsatı vermeden tekrarlayıcı hareketler yapmak bu yakınmaları tetikleyebiliyor. Kilitlenmelerin sıklaşması ya da parmağın diğer elle açılmak zorunda kalınması durumunda mutlaka doktora başvurulması gerekiyor. Tedaviyle başarılı sonuçlar alınabiliyor.

Kavanoz kapağı açarken başparmağınıza ağrı saplanıyorsa

Başparmak kök eklem kireçlenmesi, tıptaki adıyla rizartroz, son yıllarda artış gösteriyor. Başparmağın el bileğiyle birleştiği eklemdeki kıkırdağın aşınmasıyla gelişen hastalık, çoğunlukla cep telefonunun yanlış kullanımıyla tetikleniyor. Geniş ekranlı ve ağır telefonları tek elle tutup başparmakla ekranın her noktasına ulaşmaya çalışmak, bu eklemdeki mekanik yükü artırıyor.

Tekrarlayıcı zorlanma başparmak kökünde ağrıya yol açarken, zamanla kavanoz kapağı açmak, anahtar çevirmek ya da telefon tutmak bile zorlaşabiliyor. Dr. Çavuş, her ağrının kireçlenme anlamına gelmediğini vurguluyor. Sorunun doğru tespiti için hekim muayenesi ve gerektiğinde görüntüleme yöntemlerinin uygulanması gerekiyor.

Tedavi gecikirse ne olur?

Dr. Çavuş, tedavinin ertelenmesinin hastalığın türüne ve şiddetine bağlı olarak kalıcı kas erimesine, geri dönüşü zor sinir hasarına ve ince motor becerilerinin kaybına kadar ilerleyebildiğini belirtiyor. Aktivite düzenlemesi, atel kullanımı, ilaç tedavileri, enjeksiyonlar ve egzersiz gibi yöntemlerle sonuç alınamayan ya da ileri sinir hasarı bulunan hastalarda cerrahi müdahaleye başvurulabiliyor.

Ellerimizi güçlendirmek için yedi basit önlem

Dr. Çavuş, el sağlığı için uygulanabilecek yedi egzersizi ve önlemi şöyle sıralıyor:

1. Klavye ve fare kullanırken ön kol ile el aynı hizada olmalı. Gerekirse jel destekli bir ped ya da klavye altlığından yararlanılmalı. Bilek düz tutulmalı.
2. Her 30-40 dakikada bir mola verilmeli. Eller klavyeden çekilip kollar aşağı doğru serbest bırakılmalı ve yaklaşık bir dakika hafifçe sallanmalı.
3. Telefonda tüm işlemler başparmakla yapılmak yerine iki el ya da işaret parmağı kullanılmalı.
4. Fare hafif tutulmalı, sıkılmamalı.
5. Küçük bir paket lastiği parmakların dışına geçirilip yavaşça açılıp kapatılmalı.
6. Kol dirsek bükülmeden öne uzatılmalı. Diğer elle parmaklar nazikçe kendine doğru çekilip 10 saniye beklenmeli, ardından el ters çevrilerek hareket diğer yönde tekrarlanmalı.
7. Egzersiz sırasında ağrı, uyuşma ya da yakınmalarda artış olursa hareket bırakılmalı ve hekime danışılmalı.