Kış Aylarında Yorgunluk ve Uyku Düzeni: Serotonin-Melatonin Dengesinin Rolü

Kış aylarının getirdiği artan yorgunluk, isteksizlik ve uykuya dalmada zorlanma kimi şikâyetler çoğu zaman uyku sorunu olarak algılanabiliyor. Konya Ticaret Odası (KTO) Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümünden Prof. Dr. Nurhan Ünüsan, bu durumun altında daha derin bir biyolojik dengenin — serotonin ve melatonin arasındaki döngünün — yer aldığını belirtiyor.

Gün ışığının azalmasıyla birlikte vücudun biyolojik saatin değişime uğradığını ifade eden Ünüsan, şu açıklamayı sürdürüyor: “Karanlık arttıkça melatonin üretimi yükselirken, ışığın azalması nedeniyle serotonin seviyesi düşer. Bu durum, kış aylarında hem uyku düzeninin bozulmasına hem de enerji seviyesinin düşüşüne yol açabilir.”

Öğünlerin Yetersizliği ve Yorgunluğun Önemli Nedenleri

Serotonin ve melatonin üretiminin yalnızca ışığa değil, besinlere de bağlı olduğunu söyleyen Ünüsan, özellikle triptofan içeren gıdaların (yumurta, süt, hindi, yulaf), B6 vitamini kaynaklarının (muz, patates, balık), magnezyum içeren besinlerin (kabak çekirdeği, kakao, badem) ve kompleks karbonhidratların (tam tahıllar, kuru baklagiller) bu hormonların sentezinde kritik rol oynadığını belirtiyor. “Bu nedenle yorgunluk, yalnızca uyku eksikliğinden değil, bu döngüyü destekleyen öğünlerin yetersizliğinden de kaynaklanabilir.”

Yorgunluk Bir Mesajdır: Biyolojik Ritmi Anlamak

Yorgunluk hissinin, biyolojik ritmin bıraktığı bir mesaj olduğunun altını çizen Ünüsan, kış aylarında sabahları güneş ışığına çıkmanın ve akşamları ekran karşısında geçirilen sürenin azaltılmasının melatonin üretimini desteklediğini söylüyor. “Mevsime uygun yaşam için bedeninizi dinleyin. Biraz daha erken uyumak, zararlı uyaranlardan uzaklaşmak ve öğünleri mevsimsel gıdalarla düzenlemek, bu dönemde en sağlıklı yenilenme adımlarındandır.” Yorgunluk hissinin, dönemin biyolojik ritmiyle uyumlu bir uyarı olduğunu vurgulayan uzman, dengeli beslenme, yeterli ışık ve düzenli uyku ile bu döngüyü güçlendirin çağrısı yapıyor.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)