Kolesterolünüz normal çıktı diye risk yok demek değildir

Dünyada ve ülkemizde önde gelen ölüm nedenleri arasında yer alan kalp ve damar hastalıkları, son yıllarda gençlerde de giderek daha sık görülüyor. Yanlış yaşam alışkanlıklarının yaygınlaşmasıyla birlikte kalp ve damar sağlığını tehdit eden başlıca etkenlerden biri olan yüksek kolesterol, kalp krizi ve inme gibi hayatı tehdit eden hastalıkların riskini artırıyor.

Acıbadem International Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterol konusunda toplumda yaygın olan bazı yanlış bilgilerin ciddi sağlık sonuçlarına yol açabildiğine dikkat çekiyor. Doç. Dr. Sonsöz, yaşam tarzı değişikliklerinin kolesterolü düşürmede fayda sağlasa da tek başına yeterli olmayabileceğini, gerektiğinde ilaç tedavisinden kaçınmanın ise çok ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurguluyor.

Yanlış 1: "Kolesterolüm normal, demek ki sorun yok"

Kolesterol değerinizin normal çıkması, kalp ve damar sağlığınız açısından risk taşımadığınız anlamına gelmez. Hedef kolesterol değeri kişiden kişiye değişir. Sigara kullanımı, yüksek tansiyon, diyabet ve yaş gibi risk faktörleri, aynı değeri bir kişi için kabul edilebilir kılarken bir başkası için tehlikeli hale getirebilir. Kolesterol herhangi bir belirti vermeden ilerleyebildiği için kalp krizi ve inme riski ggözden kaçabilir.

Doç. Dr. Sonsöz, toplumda kolesterol değerlerinin yanlış yorumlanmasının hayati önem taşıdığını belirterek şunları söylüyor: "Hastalar kendi risklerinin farkında değil. Örneğin 59 yaşında, sigara içen ve tansiyonu yüksek bir erkek, 129 mg/dL kolesterol değeriyle normal olduğunu düşünebiliyor. Oysa risk profili açısından bu kişi kalp sağlığı bakımından en az 65-70 yaşındaki bir insanla aynı durumda. Genel olarak 100 mg/dL ve üzerindeki LDL, yani 'kötü' kolesterol, kalp ve damar hastalıkları açısından artmış riske işaret eder; ancak hedef değer kişiye göre değişiklik gösterir."

Yanlış 2: "Diyet yapar ve spor yaparsam kolesterolüm düşer"

Sağlıklı beslenme, düzenli hareket, alkolden uzak durma gibi yaşam tarzı değişiklikleri kolesterolü düşürmede önemli rol oynar; ancak çoğu durumda ilaç tedavisi olmadan yeterli olmaz. Doç. Dr. Sonsöz bu konuda şunları aktarıyor: "Hastalarımız 'Yeterince kilo verir, diyet yaparsam kolesterolüm düşer' diye düşünebiliyor. Oysa bu inanış hayati risk taşıyabilir. Kolesterolü yalnızca doğru alışkanlıklarla düşürme oranı yüzde 20-30 civarındadır. Yani sağlıklı yaşamla kolesterolünüzü 120'den 90'a çekebilirsiniz. Ancak stent takılmış ve kolesterolü 120 olan bir hastanın hedefi 55'in altına inmektir ve bu yalnızca yaşam tarzı değişiklikleriyle mümkün değildir. Yaşam tarzı değişiklikleri mutlaka yapılmalı, ama bunun üzerine ilaç tedavisi de eklenmelidir. Bilimsel çalışmalar, kolesterolü düşük olan bireylerin daha az kalp krizi geçirdiğini göstermektedir."

Yanlış 3: "İlaç kullanırsam yan etkileri zarar verir"

Ülkemizde kolesterol ilaçlarının olası yan etkilerine duyulan korku, zaman zaman tedavinin ertelenmesine ya da doktor önerisi olmadan ilaçların bırakılmasına yol açabiliyor. Doç. Dr. Sonsöz, "Hastalar ilaç yan etkisinden korkarak yıllarca yüksek kolesterolle yaşayıp kalp-damar hastalığı riskini artırıyor. Oysa araştırmalar kolesterol ilaçlarının ciddi bir yan etkisinin olmadığını gösteriyor. Nadir de olsa ciddi bir yan etki görülürse, bunu ilk değerlendiren hekim olarak biz karar veriyoruz. Bu nedenle doktorunuzun önerdiği tedaviyi uygulayın ve ilacınızı doktorunuza danışmadan bırakmayın" diyor.

Yanlış 4: "Takviye gıdalarla kolesterolümü düşürebilirim"

Sosyal medya, internet ya da çevreden duyulan önerilerle kolesterol düşürdüğü iddia edilen takviye gıdalara yönelmek, sık yapılan tehlikeli hatalardan biri olarak öne çıkıyor. Doç. Dr. Sonsöz şu uyarıyı yapıyor: "Doktor önerisi olmadan kullanılan, 'doğal takviye' olarak sunulan bazı ürünler, kullanılan ilaçlarla etkileşime girebilir ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Takviyelere güvenerek doktorun önerdiği ilaç tedavisini ertelemek ya da bırakmak, kalp ve damar hastalıkları riskini daha da artırır. Bu nedenle kolesterolü düşürmek amacıyla herhangi bir takviye kullanmadan önce mutlaka hekime danışılmalıdır."

Kolesterolü düşürmeye yardımcı yaşam tarzı önerileri

Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterolü düşürmeye katkı sağlayabilecek beş sağlıklı alışkanlığı şöyle sıralıyor:

Kalp dostu beslenin: Kolesterolü beslenmeyle düşürmenin en etkili yolu, doymuş ve trans yağ tüketimini azaltmaktır. Sofranızda sebze, meyve, kuruyemiş, kuru baklagil, tam tahıllar, lifli gıdalar ve balığa daha fazla yer verin. Çok düşük karbonhidratlı ya da keto diyetleri çoğunlukla doymuş yağ bakımından zengin olduğundan LDL kolesterolü yükseltebilir. Büyük bir beslenme değişikliği yapmadan önce bir sağlık profesyoneline danışın.

Düzenli fiziksel aktivite yapın: Düzenli hareket, LDL (kötü) kolesterolü düşürmeye ve HDL (iyi) kolesterolü yükseltmeye yardımcı olur. Yürüyüş, dans, yüzme ya da bahçe işi gibi keyif aldığınız bir aktiviteyi haftada yaklaşık 150 dakika orta şiddette yapmak, kolesterol dengesini ve kalp sağlığını destekler.

Sigarayı bırakın: Sigara ve elektronik sigara HDL (iyi) kolesterolü düşürür. Sigarayı bırakmak trigliseritlerin azalmasına, HDL kolesterolün yükselmesine ve damarların daha iyi çalışmasına yardımcı olur. Sigara kullanmayanların da sigara dumanına maruz kalmaktan kaçınması gerekir.

Sağlıklı kiloya ulaşın ve koruyun: Fazla kilonuz varsa kilo vermek, LDL kolesterolü ve trigliseritleri düşürmeye yardımcı olabilir. Sağlıklı kiloya ulaşmak ve bunu korumak, LDL kolesterolü düşürür ve kalp krizi ile inme riskini azaltır.

Günde 7-9 saat dinlendirici uyku uyuyun: Yetersiz ve düzensiz uyku, düşük HDL ile yüksek LDL ve trigliserit düzeyleriyle ilişkilendirilmiştir. Her gün aynı saatlerde yatıp kalkmaya çalışın ve dinlendirici bir uyku için sakin bir ortam oluşturun. Günde 7-9 saatlik düzenli uyku, vücudun kolesterol dengesini korumasına destek olur.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı