Mavi Yeryüzü: Diyabetin Görünmez Yüzünü Sanatla Gün Yüzüne Taşıyan Enstalasyon

Her gün dünya genelinde artan bir sağlık yükü olarak karşımıza çıkan diyabet, hem bireyler hem de toplum için ciddi zorluklar doğuruyor. Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) verileri, dünya nüfusunun yaklaşık 9 kişisinden birinin diyabetle karşı karşıya olduğunu ve bu hastalığa sahip olanların çoğunun durumu bilmediğini gösteriyor. Bu bağlamda, İç Hastalıkları Uzmanlık Eğitim Araştırma Derneği (İÇHASDER) ve Boehringer Ingelheim Türkiye, Dünya Diyabet Günü kapsamında farkındalığı artırmak amacıyla Mavi Yeryüzü isimli etkileyici bir sanat inisiyatifine imza attı. Proje, toplumun diyabet konusundaki bilincini yükseltmeyi hedefliyor ve sanatın dönüştürücü gücünü kullanıyor.

Multidisipliner sanatçı Uğur Acil tarafından tasarlanan Mavi Yeryüzü, diyabetin görünmeyen etkilerini bedensel ve duygusal bir deneyime dönüştürmeyi amaçlıyor. İki büyük mavi halkadan oluşan form, kardiyovasküler, böbrek ve metabolik sistemlerin beden içindeki hassas dengesine dikkat çekiyor. Bu halkalar arasındaki temas, bu sistemlerin döngüsel uyumunu simgeliyor; mavi renk ise diyabetin evrensel simgesinin ötesinde süreklilik, dayanıklılık ve yaşam döngüsünü işaret ediyor. Yumuşak, nefes alan form ise bedenin kırılganlık ile direnç arasındaki ince çizgisine vurgu yapıyor. Ziyaretçiler, diyabetin yalnızca fiziksel değil, duygusal boyutuna da dokunan bir sanat deneyimiyle karşılaşıyorlar.

Mavi Yeryüzü, 17–24 Kasım tarihleri arasında Terminal Kadıköy’de ziyaret edilebilir. Eserin açılışında İÇHASDER Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Abdülbaki Kumbasar, diyabetin artan görülme sıklığına rağmen çoğu kişinin farkında olmadığını belirtti. O, böbrek ve kalp/metabolik etkilerin görünür kılınmasının önemine vurgu yaptı ve kampanyanın erken tanı ile sağlıklı yaşamı teşvik etmesini istedi. Boehringer Ingelheim Türkiye Genel Müdürü Okan Güner ise tip 2 diyabetin kardiyovasküler risklerle bağlantısını hatırlatarak farkındalığın geniş kitlelere ulaşmasının gerekliliğini dile getirdi. Sanatçı Uğur Acil de, bedenin görünmeyen ekosistemini görünür kılmayı amaçladıklarını ifade etti ve ziyaretçilerin mekânsal deneyim içinde kendi nefeslerini ve ritimlerini fark edeceğini söyledi.

Dünya çapında rakamlar Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun Diabetes Atlas 11th Edition (2025) raporuna göre dünya genelinde yaklaşık 589 milyon kişi diyabet yaşıyor ve 2050 itibarıyla bu rakamın 852,5 milyona ulaşması bekleniyor. Türkiye’de ise 20–79 yaş aralığında diyabetli kişi sayısı yaklaşık 9,6 milyon olarak öngörülüyor; TURDEP II çalışması ise Türkiye’de diyabetin sıklığının %13,7 seviyesine yükseldiğini gösteriyor. Bu veriler, Türkiye’nin Avrupa’da diyabet prevalansında en yüksek ülke konumunda olduğunu işaret ediyor.

Kardiyovasküler, Böbrek ve Metabolik Sistemler Diyabet, bu üç sistem arasındaki sıkı etkileşimle kendini gösterir. Tip 2 diyabetli bireylerde kardiyovasküler hastalık, kalp yetersizliği ve böbrek hastalıkları geliştirme riski artar. Günlük yaşamı etkileyen bu durumlar, erken teşhis ve düzenli takip ile yönetilebilir. Böylece sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yaygınlaştırılması, hastalık yükünün azaltılmasına katkı sağlar.

Kaynaklar: BYZHA Beyaz Haber Ajansı ve TURDEP II gibi çalışmalar, diyabetin toplum sağlığı üzerindeki etkisini ve ülke bazında görünürlüğünü artıran önemli verileri ortaya koyuyor. O aramızda kampanyası ve Mavi Yeryüzü enstalasyonu, farkındalık yaratmanın yanı sıra bireyleri erken tanı ve yaşam tarzı değişiklikleri konusunda düşünmeye davet ediyor.