Vaktinden önce dünyaya gelen ve yoğun bakım ünitelerinde hayata tutunmak için özenli bir sürece ihtiyaç duyan prematüre bebeklerin bakımında, çevresel koşulların hassasiyetle düzenlenmesi hayati önem taşıyor. Medicana Sağlık Grubu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü'nden Uzm. Dr. İnan Can Buran, ses ve ışık gibi dış uyaranların minik bebeklerin nörolojik gelişimini doğrudan etkileyebildiğine dikkat çekti. Buran, anne ile bebek arasındaki ten tene temasa dayanan kanguru bakımının fizyolojik iyileşme üzerindeki bilimsel yansımalarını anlattı.Gelişimin en kritik döneminde dış dünyayla karşılaşmaHassas bir tıbbi takip ve şefkatli bir dokunuş gerektiren prematüre bebeklerin bakım süreci, sağlıklı gelişimin en temel yapı taşını oluşturuyor. Dünya Prematüre Günü'ne özel açıklamalarda bulunan Buran, prematüre doğan bebeklerin beyin gelişimi, miyelinizasyon ve serebellar büyüme açısından kritik bir evreyi anne karnı yerine dış dünyanın değişken uyaranlarıyla geçirmek zorunda kaldığını belirtti.Buran, bu durumu şöyle özetledi: “Prematüre doğumla birlikte bebek, intrauterin ortamın koruyucu yapısından ayrılarak bu hassas gelişim süreçlerini dış uyaranların çok daha belirgin olduğu bir ortamda sürdürmek zorunda kalıyor.” Buran'a göre bu süreçte ten tene temasın ve bakım verenle düzenli etkileşimin azalması; fizyolojik düzenlenme, emzirme ve karşılıklı duyusal etkileşim fırsatlarını sınırlayabiliyor.Ses ve ışık biyolojik ritmi belirliyorPrematüre bebeklerin biyolojik ritmi üzerinde ses ve ışığın belirleyici bir etkiye sahip olduğuna değinen Buran, ani alarm sesleri, yüksek sesli konuşmalar ve tekrarlayan gürültülerin kalp hızı, solunum ve oksijen satürasyonunda doğrudan değişikliklere yol açabildiğini ifade etti.Görsel sistemi henüz olgunlaşmamış prematüre bebeklerde uygunsuz parlaklığın ve gece-gündüz döngüsünün korunamamasının uyku bütünlüğünü ve sirkadiyen ritim gelişimini olumsuz etkileyebileceğini aktaran Buran, “Gelişim için ışığın tamamen ortadan kaldırılması değil, bebeğin yaşına ve klinik durumuna uygun olarak düzenlenmesi hedeflenmelidir” dedi.Aspirasyon ve damar yolu girişimleri gibi ağrılı ve tekrarlayan işlemlerin otonomik stres yanıtına neden olabildiğini vurgulayan Buran, “Bakım işlemlerinin kümelenmesi ve bebeğin davranışsal ipuçlarına göre planlanması, gereksiz uyarılmayı önemli ölçüde azaltabilir” açıklamasını yaptı.Kanguru bakımı bebeği sakinleştiriyorAnne ile bebek arasındaki fiziksel ayrılığın ten tene temas ve düzenli iletişimi sınırlayarak emzirme fırsatlarını kısıtladığını dile getiren Buran, “Kanguru bakımı ile bebeğin kalp hızı, solunumu ve davranışsal durumu çok daha istikrarlı hale gelebilir” dedi.Temasın bebek üzerindeki sakinleştirici ve düzenleyici etkilerinin bilimsel olarak da gözlemlendiğini belirten Buran, şunları söyledi: “Vücudun sakinleşme mekanizmasında rol oynayan sinir sisteminin devreye girmesiyle kalp ve diğer organların düzenlenmesi desteklenebilir. Ten tene temas bazı çalışmalarda daha düşük stres hormonu yanıtıyla ilişkilendirilirken, bağlanma hormonu olarak bilinen oksitosin düzeylerinde de artış görülebiliyor.”Bebeğin vücut ısısını korumasının gelişim süreci için kritik olduğunu da vurgulayan Buran, “Isı dengesinin sağlanması ve daha düzenli bir uyku ile davranış hali, bebeğin mevcut enerjisini dış etkenlerle mücadele etmek yerine doğrudan büyüme ve gelişim için kullanmasına yardımcı olabilir” açıklamasını yaptı.Erken başlatma ve uzun vadeli izlemKanguru bakımının sağkalım ve kısa vadeli fizyolojik yararlarının güçlü bilimsel kanıtlarla desteklendiğini, ancak epigenetik değişiklikler ve beyinler arası senkronizasyon gibi uzun dönem etkilerinin aktif araştırma konusu olduğunu hatırlatan Buran, klinik uygulamalarda bu ayrımın gözetilmesi gerektiğini söyledi.Anne ve babanın bakım ekibinin aktif bir parçası haline getirilmesi gerektiğini belirten Buran, Dünya Sağlık Örgütü önerileri doğrultusunda kanguru bakımının klinik duruma uygun şekilde mümkün olduğunca erken başlatılması gerektiğini vurguladı. Buran, “Taburculuk sonrasında nörogelişimsel izlemin sürdürülmesi, gerektiğinde fizyoterapi, dil-konuşma terapisi ve erken gelişimsel müdahalelere yönlendirme yapılması büyük önem taşımaktadır” dedi.Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
Sağlık
Yayınlanma: 17 Kasım 2026 - 11:36
Prematüre Bebeklerde Ten Tene Temas ve Kanguru Bakımının Önemi
Dünyaya gözlerini vaktinden önce açan ve hayata tutunmak için yoğun bakım ünitelerinde özenli bir sürece ihtiyaç duyan prematüre bebeklerin bakımında, çevresel koşulların hassasiyetle düzenlenmesi hayati önem taşıyor.
Sağlık
17 Kasım 2026 - 11:36








