Sabah öksürüğünüzü hafife almayın!Sabahları öksürerek uyanmak, merdiven çıkarken eskisinden daha çabuk yorulmak ya da kısa bir yürüyüşte nefes nefese kalmak… Bu yakınmaları çoğu zaman yaşa, sigaraya ya da kondisyon eksikliğine bağlıyoruz. Oysa bunlar, ciddi bir akciğer hastalığı olan ve yıllarca fark edilmeden ilerleyebilen KOAH'ın ilk habercileri arasında yer alabiliyor.Sinsi ilerleyen bir hastalıkAcıbadem Kadıköy (Dr. Şinasi Can) Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baykal Tülek, hava yollarında kalıcı daralma ve akciğer dokusunda hasarla seyreden KOAH'ın (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) genellikle yıllarca fark edilmeden ilerlediğini belirtiyor. Tülek, bu nedenle bazı erken sinyallerin gözden kaçmamasının kritik önem taşıdığının altını çiziyor.Risk faktörleri yalnızca sigara değilTülek, KOAH'ın en önemli risk faktörünün sigara kullanımı olduğunu, ancak sigara içmeyen kişilerin de sigara dumanına maruz kalmasının, özellikle sonbahar ve kış aylarında hava kirliliğinin, evlerde kullanılan odun ve kömür dumanının, mesleki toz ve kimyasal maruziyetlerin ile genetik yatkınlığın bu hastalığa yol açabildiğini söylüyor. Tülek, gençlerde yaygınlaşan elektronik sigara kullanımına dikkat çekerek şunları söylüyor: "Elektronik sigaraların solunum yollarını tahriş ederek ciddi zararlar verebildiği bilinmektedir. Bu nedenle elektronik sigaraları güvenli bir alternatif olarak görmek doğru değildir."Ölüm nedenleri arasında üst sıralardaKOAH'ın dünyada ölüm nedenleri arasında 3. sırada yer aldığına dikkat çeken Tülek, ülkemizde de KOAH'ın da içinde bulunduğu solunum sistemi hastalıklarının ölüm nedenleri arasında 3. sırada geldiğini belirtiyor. Tülek, hastalığın erken dönemde tanınmasının tedavide büyük önem taşıdığını vurguluyor. 18 Kasım Dünya KOAH Günü kapsamında yaptığı açıklamada, bu sinsi hastalığın gözden kaçabilen 7 erken belirtisini anlattı ve önemli uyarılarda bulundu.Gözden kaçabilen 7 erken belirtiSabahları tekrarlayan öksürükÖzellikle sigara kullananlar sabah öksürüğünü normal karşılayabiliyor. Oysa sabah öksürüğü alışılması gereken bir durum değil, vücudun verdiği bir uyarı olabilir. Haftalarca süren ya da sık tekrarlayan öksürük, hava yollarındaki kronik hasarın ilk işaretlerinden biri olabilir. Öksürüğü yalnızca sigaraya bağlayıp önemsememek tanıyı geciktirebilir.Sürekli veya tekrarlayan balgam çıkarmaHer sabah balgam çıkarmak normal değildir. Uzun süredir devam eden balgam üretimi, hava yollarındaki kronik iltihabi değişikliklerin habercisi olabilir. Balgamın miktarı ya da renginde belirgin bir değişiklik olması da değerlendirme gerektirir.Merdiven çıkarken ya da yokuş yürürken nefes darlığıKOAH'ın en karakteristik belirtilerinden biri olan bu durum, başlangıçta yalnızca hızlı yürüyüşte ya da merdiven çıkarken hissedilir. Kişi çoğu zaman bunu yaşına ya da hareketsizliğine bağlar. Oysa eskiden rahatlıkla yapılan aktivitelerde nefes darlığı gelişmesi önemli bir uyarıdır.Nefes alıp verirken hırıltı ya da ıslık sesiÖzellikle nefes verirken duyulan hırıltı, hava yollarında daralmaya işaret edebilir. Bu belirti astım gibi başka hastalıklarda da görülebildiği için nedeninin araştırılması gerekir.Göğüste sıkışma ya da baskı hissiBazı hastalar nefeslerini rahatça veremediklerini, göğüslerinde ağırlık ya da sıkışma hissettiklerini ifade ediyor. Bu yakınma KOAH'a eşlik edebildiği gibi kalp hastalıkları dahil farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir.Sık tekrarlayan ya da uzun süren solunum yolu enfeksiyonlarıHer kış tekrarlayan bronşit atakları ve enfeksiyon sonrasında haftalarca devam eden öksürük ve balgam yakınmaları, altta yatan bir hava yolu hastalığının işareti olabilir.Çabuk yorulma ve günlük hareketlerin azalmasıTülek, "KOAH bazen belirgin nefes darlığından önce günlük yaşamda yavaşlamayla kendini gösterir" diyor. Kişi farkında olmadan daha az yürümeye, merdiven yerine asansörü tercih etmeye başlayabilir. Eskisine göre azalan efor kapasitesi dikkate alınmalıdır. Tülek, şöyle diyor: "Erken tanı, daha rahat bir nefes demektir."Hasar geri döndürülemiyor ama ilerleyişi yavaşlatmak mümkünTülek, bu erken belirtilerin mutlaka KOAH anlamına gelmediğini, ancak dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Tülek, "Özellikle 40 yaş üzerinde, sigara öyküsü ya da başka risk faktörleri bulunan kişilerde bu yakınmaların araştırılması gerekir" diyor. KOAH tanısının solunum fonksiyon testi (spirometri) ile doğrulandığını belirten Tülek, akciğer hasarının tümüyle geri döndürülemese de sigaranın bırakılması, uygun ilaç tedavileri, düzenli fiziksel aktivite, gerekli aşıların yapılması ve gerektiğinde solunum rehabilitasyonu sayesinde hastalığın ilerleyişinin yavaşlatılabileceğini, yakınmaların azaltılabileceğini ve yaşam kalitesinin artırılabileceğini söylüyor.
Sağlık
Yayınlanma: 17 Kasım 2026 - 11:41
Sabah öksürüğü ihmal edilmemeli: KOAH'ın erken belirtileri neler?
Sabahları öksürerek uyanmak, merdiven çıkarken eskisinden daha çabuk yorulmak ya da kısa bir yürüyüşte nefes nefese kalmak…
Sağlık
17 Kasım 2026 - 11:41









