Üsküdar Üniversitesi Yeni Medya ve İletişim Seminer Dizisi: Eleştirel Düşünce ve Medya Okuryazarlığına Yolculuk

Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi tarafından yürütülen ve toplumsal katkı ile bilim iletişimini güçlendirmeyi hedefleyen seminer dizisi online olarak her Çarşamba saat 20.00’da başlayıp 8 hafta boyunca sürüyor. Katılımın ücretsiz olduğu ve aktif katılım gösterenlere Dijital Katılım Sertifikası verileceği bu program, eleştirel düşünmeden dijital görgü kurallarına, Türk dizi kültürünün sosyolojik okunmasından bilinçli tüketici davranışlarına kadar geniş bir yelpazede uzman akademisyenlerle halkı buluşturuyor.

Seminerlerin açılışında Doç. Dr. Bahar Muratoğlu Pehlivan, Eleştirel Düşünme Becerileri: Zihnimizin Tuzaklarını Tanımak başlıklı konuşmasında, bilgi kirliliğiyle başa çıkmanın gerekliliğini ve eleştirel düşünmenin öğrenilebilir bir beceri olduğunu vurguluyor. İnsan zihninin kusurlu yönleriyle yüzleşmeyi gerektiren bu yaklaşım, kendi düşüncelerimizi sorgulama ve kanıt temelli karar verme süreçlerini güçlendirmeyi amaçlar.

İçsel kabulleri fark etmek, kişinin doğduğu andan itibaren çevresiyle şekillenen düşünce yapısını anlamayı gerektirir. Doç. Dr. Pehlivan, kültürün yaşam pratiklerimizi nasıl belirlediğini ve alışkanlıklar halinde içselleşmiş olan ifadelerin eleştirel gözle incelenmesi gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca evrensel olarak adil düşünceye ulaşmanın yolunun öznelliklerden bağımsız, kanıta dayalı karar süreçlerini çalıştırmaktan geçtiğini belirtiyor.

Egosentrizm ve Sosyosentrizm kavramları üzerinden rasyonel düşünme engellerine değinen Pehlivan, bireyin kendi çıkarlarını ön plana aldığı anlarda dengesini kaybettiğini belirtiyor. Grup mensubiyeti, düşünce özgürlüğünü sınırlayabilir; bu yüzden eleştirel bakış açısını sürdürmek için farklılıkları anlayışla karşılamak gerekiyor.

Sahte bilimler konusuna da yer verilen programa göre, sahte iddialar kanıt temeli taşımadığında hızla çürütebilir. Barnum etkisi ve Seçici Düşünme gibi psikolojik mekanizmalar, insanların belirsizlik karşısında anlam arayışını kullanır ve bu süreçte gerçeklikten sapmalara yol açabilir.

Mantık hataları eleştirel düşünce için kilit konular arasında yer alır. Ad Hominem, Straw Man ve Post Hoc gibi örnekler üzerinden günlük hayat ve medya ortamında karşılaşılan yanlış akıl yürütmeleri tanımlayan konuşmacılar, kanıtlı argümanlar kurmanın önemine dikkat çekiyor. Ayrıca genellemelerin hatalı doğası, doğanın her şeyin taşıyıcısı olmadığını ve korelasyonun nedensellik anlamına gelmediğini vurguluyor.

Programın gelecekteki başlıkları arasında Türk dizilerini okumakla ilgili analizler, Netiket ve dijital etikle ilgili çalışmalar, beden dili ve kişisel markayı güçlendirme stratejileri ile bilinçli tüketici olma konuları yer alıyor. 21 Ocak 2026’daki Görsel İletişim Tasarımı ve 4 Şubat 2026’daki Kent Okumaları oturumları da toplumsal bilinç ve mekân- insan ilişkileri üzerinde duruyor. Seminerler, 11 Şubat 2025’te Yurttaş Haberciliği başlığıyla sona erecek ve katılımcılar dijital teknolojilerin haber üretimindeki rolünü, etik ilkeleri ve geleneksel gazetecilikle farkını keşfedecek.