Zehirli ve yenilebilir mantarlar birbirine benzeyebiliyor, uzmanlar uyarıyor

Zehirli ve yenilebilir mantarlar birbirine benzeyebilir. Bu uyarıyı, Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın yaptı. Aydın'a göre doğadan toplanan mantarlar ölümcül zehirlenmelere yol açabiliyor.Nemli dönemlerde risk artıyorTürkiye'de mantar zehirlenmelerinin belirli dönemlerde arttığını belirten Aydın, bu dönemlerin çoğunlukla havaların nemli ve yağışlı olduğu sonbahar ve ilkbahar ayları olduğunu söyledi. Mantarların nemli ortamları sevdiğini ve uygun koşullarda hızla büyüdüğünü hatırlatan Aydın, vatandaşların doğada yetişen mantarları lezzetli bulup toplayarak tükettiğini, bunun sonucunda her yıl ülkede zehirlenme vakalarının görüldüğünü ifade etti.Görünüşe bakarak ayırt edilemezAydın, zehirli ve yenilebilir mantarların birbirine çok benzeyebildiğine dikkat çekti. Mantarların zehirli olup olmadığının; görünüşlerine, renklerine, kokularına veya dokularına bakılarak anlaşılamayacağını vurguladı. "Bildiğinizi zannetseniz bile mantarlar birbirine o kadar çok benzeyebilir ki yenilebilir ve zehirli olanları ayırt etmek oldukça zorlaşır" diyen Aydın, televizyonda ya da bir fotoğrafta görülen mantarın yenilebilir sanılarak toplanmasının ciddi sorunlara yol açabileceğini belirtti. Aydın'ın sözleri şöyle: "Ben hep şunu söylerim: Mantar yemezseniz ölmezsiniz. Ancak zehirli bir mantar yerseniz maalesef hayatınızı kaybedebilirsiniz."Belirtiler saatler ya da günler sonra ortaya çıkabiliyorMantar zehirlenmesinin belirtilerinin tüketilen mantarın türüne göre değiştiğini söyleyen Aydın, bazı mantarların tüketilmesinden yaklaşık 30-45 dakika sonra bulantı, kusma ve ishal gibi şikâyetlere neden olabileceğini anlattı. Erken çıkan bu belirtilerin kişinin hastaneye başvurmasını sağlayabildiğini ifade eden Aydın, bazı zehirli mantarların ise ilk saatlerde belirti vermediğine dikkat çekti. Ölümcül olabilen zehirlenmelerde belirtilerin geç ortaya çıkabildiğini belirten Aydın, "Kişi doğadan topladığı mantarı tüketiyor ancak ilk gün, bazen 16 saat boyunca hiçbir belirti görülmüyor. İkinci gün ya da tüketimden 18-19 saat sonra bulantı, kusma ve ishal gibi şiddetli mide-bağırsak belirtileri ortaya çıkabiliyor. Vücutta ciddi halsizlik gelişiyor ve hücreler zarar görüyor. En tehlikeli sonuçlardan biri de karaciğer yetmezliği" dedi.Köygöçüren mantarı karaciğer yetmezliğine yol açabilirTürkiye'de de bulunan Amanita phalloides türünün "köygöçüren mantarı" olarak bilindiğini hatırlatan Aydın, bu mantarın ölümcül zehirlenmelere neden olabildiğini söyledi. Belirtilerin tüketimden sonra gecikmeli ortaya çıkabildiğini ve tedavi sürecinin zorlaşabildiğini belirten Aydın, bazı vakalarda karaciğer naklinin gerekebildiğini kaydetti. Aydın, bazı mantar gruplarında belirtilerin çok daha geç, yaklaşık 14 gün sonra ortaya çıkabildiğini de ekledi. "Doğadan mantar toplayıp yediniz ve aradan 14 gün geçmesine rağmen hiçbir belirti görülmedi. Ancak 14'üncü günün sonunda bulantı ve kusma gibi belirtilerle karşılaştığınızda, iki hafta önce tükettiğiniz mantarın da buna neden olabileceğini unutmamalısınız" diye konuştu.Pişirmek zehri ortadan kaldırmıyorZehirli mantarların pişirilmesinin ya da konserve yapılmasının zehirlenme riskini ortadan kaldırmadığını vurgulayan Aydın, "Vatandaşlarımız 'Pişirdim, zehri geçti' diyebiliyor. Ancak zehirli mantarların zehri pişirmeyle ortadan kalkmaz. Konserve yapmak ya da mantarı daha sonra tüketmek üzere saklamak da bu riski ortadan kaldırmaz. Mantar zehirliyse toksik etkisi devam edebilir" dedi. Aydın, mantar tüketmek isteyenlerin marketlerde satılan kültür mantarlarını tercih etmesi gerektiğini söyledi.Aynı bölgede farklı türler yetişebilirDaha önce mantar topladığı bir bölgeyi tanıyan kişilerin de dikkatli olması gerektiğini belirten Aydın, aynı yerde farklı yıllarda farklı mantar türlerinin yetişebileceğini ve bunların karıştırılabileceğini söyledi. "Bir yıl belirli bir bölgede yetişen mantarı tanıdığınızı ve zehirsiz olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak sonraki yıllarda aynı bölgede başka bir tür de yetişebilir. Bu mantar, bildiğiniz mantara çok benzeyebilir" diye konuştu.Çocuklar daha ağır etkilenebiliyorMantar zehirlenmesinin aynı aileden birden fazla kişiyi etkileyebildiğini belirten Aydın, çocukların zehirlenmeden daha ağır etkilenebileceğine dikkat çekti. Çocukların vücut ağırlıklarının daha düşük olması nedeniyle mantarlardaki zehirli maddelere karşı daha hassas olabildiğini ifade eden Aydın, "Anne ve baba kalıcı bir hasarla da olsa hayatta kalabilirken çocuklar daha ağır etkilenebiliyor" dedi. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)